Naar inhoud springen

Zo gelukkig word je van mensen om je heen, ook als je met niemand praat

psychologie
Een oudere vrouw drinkt alleen koffie aan een tafeltje in een druk café.
Eenzaamheid doet gekke dingen met je brein. Woon je op jezelf, dan kun je alleen thuis blijven zitten, maar het is beter om de deur uit te gaan. Bestel gewoon een kop koffie in de bibliotheek of ga zitten op een bankje in het winkelcentrum. Ook al praat je met niemand, toch doet het iets met je humeur.
Mensen die alleen waren maar wel tussen onbekenden zaten, voelden zich vrolijker dan mensen die helemaal alleen waren. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek onder 352 ouderen in Chicago, gemiddeld 74 jaar oud. De sociologen Alyssa Goldman en Sara Moorman publiceerden hun bevindingen afgelopen maand in het vakblad Socius.

Vreemden om je heen geven al een opkikker

De onderzoekers verdeelden de momenten van de deelnemers in vier situaties. Vergeleken met helemaal alleen zijn, scoorde elke andere situatie hoger op positieve gevoelens:
  1. Met familie of vrienden en ook andere mensen om je heen: de hoogste score.
  2. Met familie of vrienden, verder niemand: duidelijk vrolijker dan alleen.
  3. Alleen, maar tussen onbekenden: ook vrolijker dan alleen en volgens de onderzoekers niet duidelijk minder dan met je eigen mensen.
  4. Helemaal alleen: de laagste score.
Een huisdier telde niet als gezelschap. Wie alleen met de hond thuis zat, gold als alleen.
De verschillen per moment zijn klein. Goldman en Moorman schrijven dat ouderen “wat voldoening en misschien zelfs een gevoel van verbondenheid” kunnen halen uit alleen al tussen anderen zijn.

Vijf keer per dag de vraag: hoe voel je je?

De deelnemers kregen een smartphone mee en droegen die drie weken bij zich, met vijf tot zes maanden ertussen. Vijf keer per dag kwam er een bericht: voel je je blij, tevreden, energiek? En met wie ben je en wie is er verder in de buurt?
Zo verzamelden de onderzoekers 12.860 metingen in 2018 en 2019, dus van voor corona. Die methode heet ecological momentary assessment: je meet hoe iemand zich op dat moment voelt, in plaats van achteraf te vragen hoe de week was.

In cijfers

  • 352 deelnemers uit tien wijken in Chicago, gemiddeld 73,8 jaar
  • 12.860 metingen van het humeur, verspreid over drie weken
  • 61 procent van de deelnemers was vrouw
  • Een huisdier telde niet mee als gezelschap

Vaker samen zijn telt het zwaarst

Wie gemiddeld meer tijd met familie of vrienden doorbracht, was over de hele linie vrolijker. Voor tijd tussen onbekenden gold dat niet: dat effect bleef bij het moment zelf. Het onderzoek laat een verband zien, geen oorzaak. Mensen die zich goed voelen, gaan misschien ook eerder de deur uit.
Het verschil tussen alleen zijn en je eenzaam voelen kwam eerder al naar voren in een grote studie onder 175.000 mensen. Daar was eenzaamheid de boosdoener voor het brein, niet het alleen zijn zelf.

In Nederland wonen ruim 600.000 vrouwen boven de 70 alleen

Ook in Nederland is alleen zijn voor ouderen gewoon. Volgens het CBS woonden begin 2024 3,3 miljoen mensen alleen, bijna één op de vijf inwoners. De grootste groep: 613.000 vrouwen en 274.000 mannen van 70 jaar en ouder.
Psycholoog Sebastian Ocklenburg, hoogleraar aan de MSH Medical School in Hamburg, besprak het onderzoek voor Psychology Today en trekt een praktische les: ga bij je oma langs. Uit dit onderzoek volgt nog iets: haar meenemen naar de markt of het café telt dubbel. Familie erbij en mensen om je heen leverde de hoogste score op.
Eerder onderzoek wees al uit dat ouderen met een gevoel van controle over hun leven gelukkiger zijn. Een uur in de bibliotheek of op een terras is een keuze die je zelf maakt, ook als je verder met niemand praat.
Meer weten?
loading

Loading