Dry January en stoptober: kun je in een maand van je slechte gewoontes afkomen?

Een maand niet drinken. Een maand niet roken. Een maand lang jezelf heruitvinden, liefst met een hashtag erbij. Challenges als Dry January en Stoptober zijn al jaren vaste prik op de kalender van de zelfverbetering. Maar zijn we na dertig dagen echt veranderd of vooral trots dat we het even hebben volgehouden?

Volgens gedragspsycholoog Roos Alink van Shift Gedrag is dat laatste vaker het geval dan we willen toegeven. “Een gewoonte in dertig dagen afleren is in de meeste gevallen niet genoeg. Het is eigenlijk een stuk genuanceerder dan dat”, zegt ze bij Radar. De populaire gedachte dat je in één maand je leven kunt resetten is erg aantrekkelijk, maar niet erg realistisch.

Dat zit ’m in de aard van gewoontes. Sommige zijn simpel te veranderen, maar vaak zijn ze taai. Wie zich voorneemt om elke ochtend een glas water te drinken of vaker te wandelen, heeft een redelijke kans dat dat binnen een maand lukt. Maar bij alcohol en roken ligt dat anders. “Je hebt complexere gewoontes, zoals verslavingen, die meer tijd nodig hebben om af te leren. Dit bereik je nooit binnen een maand. Dat wil niet zeggen dat een dertig dagen challenge geen goed idee is.”

Het verschil zit vooral in de context. “Roken of alcohol zijn moeilijker om af te leren omdat je zoveel verschillende sociale invloeden hebt op dat gedrag, wat het moeilijker maakt om daar een gewoonte van te maken.” Een verjaardag, een vrijdagmiddagborrel, stress na een lange werkdag. Het zijn allemaal momenten waarop goede voornemens sneuvelen.

Daar komt bij dat gedragsverandering sowieso geen vast tijdspad kent. “Het kost tussen de achttien en 250 dagen om een nieuwe gewoonte aan te leren.” En dat is nog vrij optimistisch ingeschat. “Verslavingen hebben soms meer dan 250 dagen nodig.” Geen wonder dus dat veel deelnemers na Dry January in februari weer vrolijk inschenken. “Sommige mensen houden het vol, maar vallen daarna vaak terug in hun oude gedrag.”

Betekent dit dat die challenges zinloos zijn? Zeker niet. Mits je ze goed inzet. “Ik denk dat het een goed experiment is.” Vooral voor twijfelaars kan het werken. “Als je lang erover nadenkt om te stoppen met drinken, is zo’n challenge misschien wel hét moment om je dat laatste zetje te geven om te beginnen met iets af te leren.”

Zie het dus niet als een wondermiddel, maar als een proefrit. Of, zoals Alink het nuchter samenvat: “Je kan het zien als een detox of om te ervaren hoe het is om minder te drinken of roken. Dit kan een positief effect geven.” Maar verwacht geen magische metamorfose na dertig dagen. Gedrag laat zich niet haasten, ook niet met een hashtag.

Bron: Radar