Vrouwen zijn slimmer dan mannen volgens deze nieuwe kijk op intelligentie

Jarenlang leken intelligentietests hetzelfde verhaal te vertellen: mannen presteren gemiddeld beter op bepaalde cognitieve taken dan vrouwen. Maar nieuw onderzoek zet dat beeld op losse schroeven. Zodra proefpersonen niet langer worden gedwongen één absoluut antwoord te kiezen, blijken vrouwen juist beter te scoren.

De onderzoekers stellen dat traditionele intelligentietests een cruciaal onderdeel van menselijk denken over het hoofd zien: omgaan met onzekerheid.

Volgens de onderzoekers meten klassieke meerkeuzetests vooral stelligheid. Antwoorden zijn simpelweg goed of fout. Maar in het echte leven denken mensen zelden in absolute zekerheden. Wie twijfelt tussen twee opties, maar toch gedwongen wordt één antwoord aan te kruisen, kan onmogelijk laten zien hoe zeker of onzeker hij werkelijk is.

Om dat te onderzoeken gebruikten wetenschappers de bekende Raven Advanced Progressive Matrices-test, een veelgebruikte intelligentietest waarbij deelnemers patronen in abstracte figuren moeten herkennen. In de standaardversie krijgen deelnemers geen financiële beloning en moeten ze telkens één antwoord kiezen.

De onderzoekers ontwikkelden daarom een alternatieve versie. Deelnemers kregen per vraag tachtig digitale tokens die ze mochten verdelen over acht mogelijke antwoorden. Wie volledig zeker was van een antwoord, kon alle tokens inzetten op één optie en maximaal geld verdienen. Maar wie twijfelde, kon de tokens spreiden om risico’s te beperken.

Dat systeem maakte iets zichtbaar wat traditionele tests verbergen: hoe mensen omgaan met onzekerheid. En juist daar ontstond een opmerkelijk verschil tussen mannen en vrouwen.

In de klassieke test scoorden mannen hoger. Maar zodra deelnemers hun mate van zekerheid mochten uitdrukken, draaide dat patroon volledig om. Vrouwen bleken beter in het inschatten van risico’s en verdeelden hun tokens strategischer. Ze erkenden sneller wanneer ze twijfelden en handelden daar rationeel naar.

Volgens de onderzoekers is dat geen teken van zwakte, maar juist van cognitieve kracht. Weten wanneer kennis onzeker is, geldt volgens hen als een essentieel onderdeel van intelligentie.

De bevindingen bleven niet beperkt tot intelligentietests. De onderzoekers bekeken ook experimenten rond competitiegedrag en financiële kennis, domeinen waarin mannen traditioneel als sterker worden gezien.

Bij competitieve spellen kozen mannen opvallend vaak voor risicovolle toernooivormen waarbij alleen de winnaar betaald kreeg, zelfs wanneer die keuze financieel ongunstig uitpakte. Vrouwen kozen vaker voor een veiligere vergoeding per goed antwoord en hielden daar gemiddeld meer geld aan over.

Ook bij financiële kennistests bleek het verschil kleiner dan gedacht. Vrouwen kiezen in enquêtes vaker voor “ik weet het niet”, wat doorgaans wordt geïnterpreteerd als gebrek aan kennis. Maar met het tokensysteem bleek vooral dat vrouwen eerlijker waren over hun onzekerheid.

Die nuance is volgens de onderzoekers cruciaal. Iemand die weet dat hij twijfelt, zal eerder advies zoeken of extra informatie verzamelen. Het echte risico schuilt juist bij mensen die volledig overtuigd zijn van een fout antwoord.

De studie suggereert daarmee dat traditionele tests mogelijk jarenlang niet alleen intelligentie verkeerd hebben gemeten, maar ook hardnekkige stereotypen over mannen en vrouwen hebben versterkt.

Bron: PsyPost