Heb je je zoon of dochter geld geleend om een huis te kopen? Dan telt die lening voor jou als bezitting in box 3. Over precies die bezitting rekent de fiscus in 2027 met een flink hoger fictief rendement. De reparatie die minister Heinen de kleine spaarder heeft beloofd, verandert daar niets aan.
Je lening valt onder overige bezittingen
Een familiehypotheek is voor het kind een schuld en voor de ouder een vordering. Volgens ABN AMRO is een familielening een overige bezitting, en daarvoor gold in 2026 een forfaitair rendement van 6%. Dat maakt niet uit of je kind de rente aftrekt in box 1 of niet: ook volgens Familiehypotheekoverzicht geven de ouders de vordering op in box 3.
Volgens Familiebank betaal je belasting over het forfaitaire rendement op de vordering en niet over de rente die je echt ontvangt. Die rente is voor jou in principe netto. De waarde die je opgeeft, is de openstaande schuld per 1 januari, en niet het bedrag dat je oorspronkelijk hebt uitgeleend.
Het forfait gaat in 2027 naar 7,87 procent
Het kabinet stuurde op 29 september een Kamerbrief over de toekomst van box 3. Daarin staat volgens Deloitte dat het forfaitaire rendement voor overige bezittingen in 2027 met 1,5 procentpunt omhooggaat, van 6,37% naar 7,87%. Die 6,37% was de gewone jaarlijkse aanpassing die toch al gepland was. De extra verhoging moet de overstap naar een vermogenswinstbelasting helpen betalen. Volgens de raming levert ze in 2027 €473 miljoen op.
In de berichtgeving ging het vooral over vastgoed en beleggingen, zoals in ons stuk
Vakantiehuis van €300.000? Je box 3-aanslag over 2027 stijgt van €5.501 naar €7.626. Maar dezelfde categorie geldt ook voor het geld dat je aan je kind hebt geleend.
Wie zijn kind 3 procent rente rekent, betaalt in 2027 bijna die hele rente terug aan de fiscus.
Zo ziet de rekensom eruit
Het belastingtarief in box 3 is 36%. ABN AMRO rekende voor 2026 uit dat je daardoor ongeveer 2,16% belasting betaalt over het bedrag van de lening. In onze eigen, vereenvoudigde rekensom per €100.000 aan openstaande lening gaan we ervan uit dat je vrijstelling al opgaat aan ander vermogen:
- 2026, forfait 6,00%: ongeveer €2.160 box 3-belasting
- 2027 volgens de huidige wet, forfait 6,37%: ongeveer €2.293
- 2027 volgens het kabinetsplan, forfait 7,87%: ongeveer €2.833
- Alleen de extra 1,5 procentpunt kost dus zo'n €540 per €100.000 per jaar
Zet dat naast de rente die je ontvangt. Volgens Familiebank betalen kinderen bij een familiehypotheek vaak tussen 2 en 5 procent rente. Bij 3 procent ontvang je €3.000 per €100.000, en daarvan gaat dan ongeveer €2.833 naar box 3. Bij een lagere rente betaal je meer belasting dan je aan rente binnenkrijgt.
De reparatie gaat over iets anders
In de Tweede Kamer was er vooral kritiek op de verlaging van het heffingsvrij vermogen. Volgens Vastgoedjournaal wil Heinen die verlaging aanpassen, terwijl de verhoging van het forfait voor overige bezittingen voorlopig wel op tafel blijft. Vastgoedrealist schrijft zelfs dat de verhoging van het forfait "niet onder vuur" ligt.
Helemaal zeker is dat niet. Volgens Mr FOB kijkt de minister sinds 1 oktober opnieuw naar beide maatregelen voor 2027. Volgens PwC komt Heinen uiterlijk 12 oktober met nieuwe voorstellen om kleine spaarders te ontzien. De novelle moet vóór 31 december door de Eerste Kamer. Er ligt dus nog niets vast.
Een lening is iets anders dan een schenking. Daarom staat deze situatie los van wat we eerder schreven in 'Spaargeld nu aan je kinderen geven om box 3 te ontlopen? Het levert je mogelijk maar één jaar voordeel op' en 'Schonk je je kinderen geld op papier? Juist die constructie kan sneuvelen om de box 3-reparatie te betalen'.
Tegenbewijs is geen makkelijke uitweg
Ligt je werkelijke rendement lager dan het forfait? Dan kun je de tegenbewijsregeling gebruiken. ABN AMRO noemt als voorbeeld een familielening tegen 3%: daarvoor mag je met de echte rente rekenen. Maar je moet het werkelijke rendement wel berekenen over je hele box 3-vermogen, en dan geldt het heffingsvrij vermogen niet. Een goed beleggingsjaar kan het voordeel dus tenietdoen. Volgens Jonglaan geldt de mogelijkheid om het werkelijke rendement in je aangifte door te geven waarschijnlijk tot en met 2027.
Wat je nu kunt doen
- Zoek op hoeveel je kind op 1 januari 2027 nog openstaand heeft. Dat bedrag telt mee in box 3.
- Vergelijk de rente die je ontvangt met 2,83% van dat bedrag. Zo zie je ongeveer wat er na belasting overblijft.
- Verander de rente niet zomaar. Er moet een zakelijke rente gelden. Is de rente te laag, dan kan de Belastingdienst de lening volgens Familiehypotheekoverzicht als schenking zien. Is de rente te hoog, dan mag je kind volgens ABN AMRO het niet-marktconforme deel niet aftrekken.
- Wacht op de voorstellen van Heinen, uiterlijk 12 oktober. Dan weet je of het forfait echt naar 7,87% gaat.
- Laat een adviseur uitrekenen of de tegenbewijsregeling voor jouw hele vermogen iets oplevert.
Bronnen:
Deloitte,
PwC,
Vastgoedjournaal,
Vastgoedrealist,
Mr FOB,
Crypto Benelux,
ABN AMRO,
Familiebank,
Familiehypotheekoverzicht,
Familiehypotheekoverzicht (box 3-gids),
Jonglaan