OM jaagt op witwasbedrijven: 'Het gemak waarmee mensen zich laten gebruiken is schokkend'
Samenlevingzaterdag, 25 juli 2026 om 6:20
OM jaagt op witwasbedrijven: 'Het gemak waarmee mensen zich laten gebruiken is schokkend'
Het Openbaar Ministerie gaat de komende tijd fors inzetten op ondernemingen die zich door criminelen laten gebruiken om misdaadgeld wit te wassen. Ook accountants en administratiekantoren die hun ogen sluiten voor verdachte transacties liggen onder het vergrootglas. Volgens landelijk coördinerend officier van justitie Anita van Dis is het schokkend hoe makkelijk gewone bedrijven zich voor het karretje van de onderwereld laten spannen. "We gaan dit de komende tijd keihard aanpakken."
Onderwereld krijgt grip op de bovenwereld
De kern van het probleem is niet ingewikkeld crimineel vernuft, maar bereidwilligheid. Miljarden aan misdaadgeld gaan via relatief simpele constructies de legale economie in: een bv op naam van een stroman, een factuur voor een dienst die nooit is geleverd, een betaling die via een nietsvermoedend bedrijf loopt.
Precies daar zit de zorg van justitie. Zolang er ondernemers zijn die een rekening beschikbaar stellen, en boekhouders die niet doorvragen, blijft het witwassen goedkoop en laagdrempelig. De onderwereld hoeft dan geen eigen infrastructuur te bouwen; die wordt aangeboden door de bovenwereld.
Recordbedrag afgepakt, en toch een druppel
Het OM pakte vorig jaar voor een recordbedrag van 433 miljoen euro aan crimineel vermogen af. Dat is het zoveelste jaar op rij dat de teller stijgt. Tegelijk erkent justitie dat het een fractie blijft van al het geld dat in de criminele economie rondgaat.
| Jaar | Afgepakt crimineel vermogen |
| 2022 | 246 miljoen euro |
| 2023 | 363 miljoen euro |
| 2024 | circa 410 miljoen euro |
| 2025 | 433 miljoen euro |
De stijging zegt dus vooral iets over de slagkracht van opsporing en beslaglegging, niet over de omvang van het probleem. Schattingen van de hoeveelheid geld die jaarlijks in Nederland wordt witgewassen lopen in de miljarden.
De poortwachters die wegkijken
Accountants, belastingadviseurs, notarissen en administratiekantoren zijn wettelijk poortwachter. Ze moeten weten met wie ze zakendoen en ongebruikelijke transacties onverwijld melden bij de Financial Intelligence Unit. Wie dat structureel nalaat, riskeert niet alleen tuchtrecht en bestuurlijke boetes, maar ook strafrechtelijke vervolging.
Justitie maakt daarbij onderscheid tussen niet weten en niet willen weten. Dat tweede — bewust wegkijken bij een klant die contant betaalt, geen aantoonbare bedrijfsactiviteit heeft of plots grote bedragen uit risicolanden ontvangt — komt in de praktijk steeds vaker neer op medeplichtigheid.
Rode vlaggen voor ondernemers
Wie zonder het te willen in een witwasconstructie belandt, is niet automatisch onschuldig: de wet kent ook schuldwitwassen, waarbij het volstaat dat iemand redelijkerwijs had moeten vermoeden dat geld van misdrijf afkomstig was. Let daarom op deze signalen:
- Een onbekende partij wil uw zakelijke rekening gebruiken voor een betaling aan een derde, tegen een vergoeding.
- Iemand vraagt of u bestuurder of aandeelhouder wilt worden van een bv waar u verder niets mee te maken hebt.
- Een klant betaalt hogere bedragen contant of in losse deelbetalingen net onder een drempel.
- Er wordt gevraagd om een factuur voor een prestatie die niet is geleverd, of om een omschrijving die niet klopt.
- Betalingen komen uit landen waar u geen enkele zakelijke relatie mee hebt.
- Iemand biedt aan uw slapende of bijna failliete bedrijf over te nemen, inclusief bankpassen en inloggegevens.
Wat er nu verandert
De aangekondigde koers betekent dat het OM zich niet langer alleen richt op de criminele hoofdrolspelers, maar nadrukkelijk ook op de faciliterende schil eromheen: de katvanger die tekent, de boekhouder die stempelt, de ondernemer die zijn rekening uitleent. Dat is bewust beleid, omdat een netwerk zonder dienstverleners veel moeilijker geld kan verplaatsen.
Voor bedrijven en kantoren is de boodschap daarmee tamelijk direct. Vastleggen wie uw klant is, doorvragen bij ongebruikelijke transacties en tijdig melden is niet langer alleen een administratieve plicht, maar het verschil tussen een compliancedossier en een strafdossier.
Lees ook
POPULAIR NIEUWS
Nieuwe regels voor contant geld in 2026: dit mag je maximaal storten en opnemen zonder controle
Dit zei Lagarde gisteren op de ECB-persconferentie — en dit betekent het voor jouw hypotheek en spaarrekening in september
Zo krijg je witte kleding weer écht wit (de oplossing heb je waarschijnlijk gewoon in huis)
Word je écht gelukkiger van emigreren op je 67e? Wat onderzoek zegt over de zonval
De stille tekenen van darmkanker: symptomen die je niet moet negeren
Waarom de ene weer-app 7 graden warmer voorspelt dan de andere (en welke je dan moet geloven)
Loading