Spookrijden voor de likes: twaalf doden in tien dagen

Twaalf doden in tien dagen, twee zware frontale klappen, één verontrustende gemene deler: jongeren die opzettelijk tegen de rijrichting in de snelweg opreden. De politie in Groot-Brittannië en Ierland houdt serieus rekening met een dodelijke internetuitdaging.

Zaterdagochtend om 03.39 uur botste op de A66 bij South Bank, vlak bij Middlesbrough, een Volkswagen Passat frontaal op een politieauto. Alle zeven inzittenden overleefden het niet: de twee agenten Matthew Blades (37) en Tom Clough (38), en vijf jonge mannen in de Passat. De Passat reed tegen de rijrichting in en werd kort daarvoor door de politie gevolgd; de achtervolging was al afgebroken toen de klap kwam. De Britse waakhond IOPC onderzoekt de zaak.

Een week eerder, in de vroege ochtend van zondag 16 augustus, gebeurde iets akelig vergelijkbaars op de M9 ten zuidwesten van Dublin. Een gestolen zwarte BMW reed zuidwaarts over de noordelijke rijbaan en ramde bij Moone een tegemoetkomende Hyundai. In de BMW zaten vijf tieners — Joey Carthy (15), Jack Kennedy (17), Alex McCarthy (17), Kamil Pustkowski (17) en Jeremy O'Brien (18). Alle vijf overleden ter plaatse. Drie vrouwen en een zevenjarig jongetje in de andere auto, op weg naar het vliegveld voor een familiebruiloft, raakten zwaargewond.

De Ierse politiecommissaris Justin Kelly zei op 17 augustus dat een deel van deze roekeloosheid wordt gepleegd "voor likes op sociale media". Onder hashtags als "Driving Wrong Way Challenge" duiken op TikTok filmpjes op waarin gemaskerde bestuurders eerst inzoomen op een snelheidsmeter boven de 100 km/u en daarna hun rit tegen het verkeer in vastleggen. Enkele van de omgekomen tieners in Ierland zouden zelf online hebben opgeschept over dit soort ritjes.

De Ierse premier Micheál Martin (66) noemde het gedrag "onverantwoord en gevaarlijk". Mediaregulator Coimisiún na Meán en een parlementscommissie eisen van TikTok tekst en uitleg over hoe het bedrijf video's van illegaal rijgedrag verwijdert en of het meldingen doet bij de politie. TikTok stelt content die geweld verheerlijkt of gevaarlijk gedrag aanmoedigt te verwijderen en het incident actief te monitoren. Justitieminister Jim O'Callaghan wil verkeerd om rijden op de snelweg tot een aparte strafbare feit maken, met een simpele boodschap voor navolgers: "Je eindigt in de cel of in het graf."

Dat het niet bij twee ongelukken bleef, blijkt uit een derde geval eerder deze maand: acht jongeren die op Dublins belangrijkste ringweg tegen de rijrichting in reden, botsten op een andere auto. Daarbij raakten negen mensen gewond. Politiemensen in Ierland en Groot-Brittannië zeggen bewust géén achtervolging in te zetten zodra een auto tegen het verkeer in gaat — juist omdat de kans op frontale slachtoffers dan te groot is. Dat de spookrijders dat weten en er misbruik van maken, maakt de zaak voor de recherche extra pijnlijk.