Wie een nieuwe broek meteen aantrekt, draagt niet alleen katoen. Er zitten ook restanten in van kleurstoffen, kreukvrij-harsen en weekmakers. Eén wasbeurt kost een half uur en haalt het meeste eruit — maar niet alles.
Er zijn twee soorten mensen. De ene wast alles wat nieuw de deur binnenkomt voordat het op de huid mag. De andere trekt het broekje in de winkel bijna al aan, en vindt wassen zonde van de kleur, het strijkwerk en het milieu.
Voor die eerste categorie is er meer bewijs dan alleen smetvrees over pashokjes. Daar blijven weliswaar huidschilfers, roos en zweet van onbekenden achter, maar het serieuzere argument zit in de stof zelf.
Wat er in de vezels achterblijft
Textiel wordt onderweg naar de winkel flink bewerkt. Formaldehydehoudende harsen houden hemden kreukvrij. Azokleurstoffen geven kleur en kunnen in bepaalde gevallen schadelijke aminen afgeven. Er zijn vlamvertragers, waterafstotende coatings, antimicrobiële middelen en ftalaten: weekmakers die opdrukken en kunstleer soepel houden. Bij het transport komen daar middelen tegen schimmel en insecten bij, want een container is geen kledingkast.
Dermatologen zien daar patiënten van. Reacties ontstaan vooral waar kleding wrijft of afsluit: onder de oksels, rond de taille, in de liezen en aan de bovenbenen. Het beeld varieert van lichte jeuk en een beetje eczeem tot ernstig eczeem of blaarvorming — en de patiënt komt er zelden zelf op dat de nieuwe joggingbroek de dader is.
Het vervelende: op het etiket staat het niet. Verplicht is alleen de vezelsamenstelling. Welke verf, hars of coating er is gebruikt, blijft buiten beeld. Bij cosmetica moet elk ingrediënt op de verpakking; bij een spijkerbroek niet.
De grenswaarden bestaan, maar worden gehaald
Sinds 2023 geldt in de Europese REACH-verordening een maximum van 75 milligram formaldehyde per kilo textiel dat direct op de huid komt. Voor ftalaten in kleding en schoeisel geldt 0,1 procent. De Nederlandse regel die verplichtte om “voor eerste gebruik wassen” op het label te zetten bij meer dan 120 ppm formaldehyde is in 2022 ingetrokken: Europa nam het over, nationale koppen mochten niet blijven.
Dat de limieten bestaan wil niet zeggen dat ze overal worden gehaald. Onderzoeksprogramma Pointer Checkt liet eind 2024 vijf Shein-artikelen testen. Twee vielen door de mand: badslippers bleken voor 32,5 procent uit het weekmaker DEHP te bestaan — 325 keer de norm — en een regenjas voor 17 procent, oftewel 170 keer. Shein haalde beide producten uit de webshop.
Een tweede Pointer-test, met zes kledingstukken van Zara, H&M en Primark, gaf een geruster beeld: geen enkele overschrijding. In een H&M-shirt zat wel de hormoonverstorende stof nonylfenolethoxylaat, maar bijna tien keer onder de limiet.
Het probleem is dus niet “kleding”, maar de onderkant van de markt. Vorige maand publiceerde de Duitse consumenten- en milieuorganisatie DUH een nieuwe test: van achttien Shein-artikelen overtrad bijna veertig procent de EU-chemicaliënregels. In een dameslaars zat 179 keer de toegestane hoeveelheid DEHP, in een jongerenjas een PFAS-stof die de grens ruim twaalfduizend keer overschreed.
Wassen helpt, maar is geen wonderprogramma
Het goede nieuws is dat de eerste wasbeurt effectief is. In Spaans onderzoek uit 2022 naar baby-, kinder- en zwangerschapskleding bevatte een vijfde van de 120 geteste stukken formaldehyde; één korte cyclus met koud water verwijderde daar vrijwel alles van. Overtollige kleurstof, geurstoffen en de niet-vastzittende restanten spoelen mee.
Wat blijft zitten, zijn precies de stoffen die zijn ontworpen om te blijven zitten: vlamvertragers, antimicrobiële behandelingen in sportkleding en kreukvrij-harsen die formaldehyde langzaam blijven afgeven. Wie daar echt allergisch voor is, komt met wassen niet weg — dan is het kledingstuk zelf het probleem.
En ja, wat uit de trommel spoelt gaat het riool in. Dat is een reëel milieubezwaar, en tegelijk een merkwaardig argument om het dan liever op je huid te houden. Wie hierover echt wil nadenken, koopt minder en beter: certificering als Oeko-Tex of GOTS zegt meer dan een prijskaartje.
Praktisch: zo doe je het
- Was alles wat direct op de huid komt één keer voordat je het draagt: ondergoed, shirts, broeken, sportkleding, en ook nieuw beddengoed en handdoeken.
- Was nieuwe stukken apart, of in elk geval bij dezelfde kleuren. Doorlopende kleurstof is een teken dat de verf niet goed is gefixeerd.
- Kies een fijn programma en een parfum- en kleurstofvrij wasmiddel. Doseer niet extra en prop de trommel niet vol, dan wordt er beter gespoeld.
- Kreukvrij, permanent press of vlekafstotend? Doe er twee wasbeurten over. Deze finishes laten hun harsen traag los.
- Alleen stomen toegestaan? Lucht het stuk 24 tot 48 uur op een geventileerde plek of stoom het, en draag er de eerste keer een dun shirt onder.
- Kinderkleding: geen uitzonderingen. Eerst wassen, extra spoelen, en wees extra kritisch op felle kleuren en plastic opdrukken.
- Blijft de huid reageren na wassen? Dan is wisselen van kledingstuk zinvoller dan nog een wasbeurt. Bij blijvend eczeem: naar de huisarts of dermatoloog.
Blijft over: het strijkwerk. Dat is het enige echte argument van de andere categorie, en het is een prijs van een half uur.
Meer weten?
POPULAIR NIEUWS
Deze zeldzame eigenschap onthult een hogere emotionele intelligentie.
80% werken, 90% salaris, 100% pensioen opbouwen: de tussenweg naar eerder stoppen die bijna niemand kent
Artsen verklaarden baby Noah dood, de uitvaartverzorger zag hem bewegen
Deze waarschuwing over je auto voltanken op hete dagen gaat al jaren rond. Maar klopt het eigenlijk wel?
Eén klein woordje kan je helpen om beter met tegenslag om te gaan
Eigenaars van elektrische auto's betalen twee keer btw als zij deze opladen via stroom van hun vereniging van eigenaren (VvE).
Loading