Wetenschappers zeggen dat afwassen met een spons een zorgwekkende bijwerking heeft.

donderdag, 02 april 2026 om 6:05

bijgewerkt om donderdag, 02 april 2026 om 6:39

Afwassen met een spons blijkt niet alleen een kwestie van schuim en sop: wetenschappers waarschuwen dat bij elke schrobbeurt microplastics in het milieu belanden, terwijl juist ons waterverbruik de grootste verborgen schade veroorzaakt.

Wat de onderzoekers precies vonden

Onderzoekers lieten huishoudens in Duitsland en Noord-Amerika drie soorten sponzen gebruiken tijdens hun normale afwas, en wogen de sponzen vóór en na gebruik om het verlies aan materiaal te meten.

In het lab bootste een “SpongeBot” de schrobbewegingen na, zodat duidelijk werd hoeveel microplastics bij dagelijks afwassen loskomen.Alle geteste sponzen bleken tijdens gebruik slijtage te vertonen en microplastics af te geven, waarbij varianten met minder plastic duidelijk minder deeltjes loslieten.

Onschuldig sponsje, vieze voetafdruk

Keukensponzen lijken onschuldig, maar ze schuren ongemerkt plastic los dat via het putje in rivieren en zeeën terechtkomt. Volgens een nieuwe studie onder leiding van de Universiteit van Bonn verliest een gemiddeld huishouden jaarlijks tussen de 0,68 en 4,21 gram microplastics per persoon door het gebruik van synthetische sponzen. Toch is dat niet eens het grootste probleem: 85 tot 97 procent van de milieu-impact van met-de-hand afwassen komt door het water dat uit de kraan stroomt.

“Je keukenspons blijkt een mini-plasticfabriekje: de echte schade ontstaat pas als miljoenen huishoudens tegelijk gaan schrobben.”

Van gootsteen naar zee

Op individueel niveau lijken die grammen beperkt, maar uitvergroting naar landelijk niveau levert forse getallen op: voor Duitsland schatten de onderzoekers tot 355 ton microplastics per jaar, afhankelijk van het type spons.Hoewel rioolwaterzuiveringen een groot deel afvangen, belanden nog altijd enkele tonnen per jaar in water en bodem.

Microplastics zijn inmiddels terug te vinden in oceanen, landbouwgrond, lucht, voedsel en drinkwater, en worden in verband gebracht met ontstekingsreacties en mogelijke gezondheidseffecten bij mens en dier.

Wat je als afwasser wél kunt doen

De studie draait de vraag eigenlijk om: niet alleen wát we gebruiken aan het aanrecht telt, maar vooral hóe. Minder lang en minder heet afwassen, de kraan niet onnodig laten lopen en een efficiëntere vaatwasser gebruiken kan de milieu-impact veel sterker verkleinen dan alleen overstappen op een andere spons.Wie tóch met de hand blijft afwassen, kan kiezen voor sponzen met een lager plasticgehalte of cellulosevarianten en die verstandig vervangen, zodat zowel microplastics als bacteriegroei worden beperkt.t