
We denken vaak dat geheugenverlies onlosmakelijk bij ouder wordt gehoord. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat slechts ongeveer 11 procent van de 65-plussers Alzheimer heeft, de meest waarschijnlijke vorm van dementie. Er is zelfs een kleine groep ouderen bij wie het geheugen opvallend scherp blijft: de vaak super-agers .
De term werd eind jaren negentig benaderd door neuroloog Marsel Mesulam. Super-agers zijn tachtigplussers met een episodisch geheugen dat net zo goed is als dat van mensen tussen de 50 en 65 jaar. Episodisch geheugen is ons persoonlijk archief: de wie, wat, waar en wanneer van onze eigen levensgeschiedenis – van waar de autosleutels liggen tot wat er gebeurde op die ene avond jaren geleden.
Wat deze groep zo interessant maakt: hun hersenen verouderen anders. Sommige super-agers hebben zelfs de kenmerkende amyloïdplaques en taukluwens die je bij Alzheimer ziet, maar vertonen geen merkbare geheugenproblemen. Hun brein is óf beter bestand tegen deze schade, óf lijkt de opbouw van dat soort fouten juist te vermijden. Nog opvallender: in de hippocampus is het gebied dat cruciaal is voor geheugen, groeien bij super-agers bijna twee keer zoveel nieuwe neuronen als bij leeftijdgenoten zonder uitzonderlijk geheugen.
Kun je jezelf dan “opleiden” tot super-ager? Een garantie is er niet, maar onderzoekers zien wel duidelijke patronen. Super-agers blijven lichamelijk actief en houden hun BMI onder de 30. Ze investeren in sociale relaties en hebben in een hersengebied dat belangrijk is voor sociale aandacht – de voorste cingulate cortex – een hogere spanning van speciale zenuwcellen, de von Economo-neuronen. Ze blijven zichzelf intellectueel uitdagen: nieuwe dingen leren, cursussen volgen, oppakken waar ze niet al goed in zijn. En ja, veel van hen drinken af en toe een glas wijn of een cocktail; Matig alcoholgebruik hangt in onderzoeken samen met een lager risico op Alzheimer, terwijl te matig dat drinken juist toeneemt.
Super-agers laten zien dat ouder worden niet automatisch aan aftakeling gelijkstaat. Een actief lichaam, een nieuwsgierige geest, hechte sociale banden – en af en toe een glas in goed gezelschap – lijken samen het beste recept voor een uitzonderlijk scherp brein op hoge leeftijd.
Kenmerken van super-agers
- Hoge mentale activiteit : blijven leren, studeren, lezen, nieuwe vaardigheden aanleren.
- Fysieke activiteit: regelmatig bewegen, goede conditie.
- Sterke sociale contactpersoon: een actief sociaal leven, betekenisvolle relaties.
- Emotionele veerkrachtige: beter omgaan met stress, vaak een veilige of oplossingsgerichte houding.
- Gezonde levensstijl: weinig roken, matig alcohol, redelijk dieet en goede slaap.
Kun je jezelf super-ager maken?
- Blijf bewust nieuwe ingewikkelde zoektocht (nieuwe studie, taal, instrument, andere baan).
- Voorkom langdurige chronische stress en eenzaamheid, werk actief aan relaties.
- Bescherm je lichamelijke gezondheid: bloeddruk, gewicht, diabetesrisico, etc.
Lees ook
POPULAIR NIEUWS

Woon je alleen en heb je AOW? Het ambtelijke bezuinigingsmenu kost jou tot €1.573 per jaar, een samenwonende AOW'er €1.033

Verse spinazie of een zak uit de vriezer: welke is gezonder? Juist de diepvries wint vaak, behalve als er 'à la crème' op staat

Twee soorten zin in seks: waarom 'geen zin' meestal niet betekent dat er iets kapot is
Lidewij de Vos vindt dat media niet zo moeten zeuren

Vier aankopen die je op Schiphol beter kunt overslaan




