Hoe veilig zijn conserveermiddelen eigenlijk? Ze liggen achteloos in ons winkelmandje: zuivel, afbakbrood, saus, koekjes, vleeswaren, frisdrank. Wat ze gemeen hebben, zie je pas op het etiket. Conserveermiddelen. Stoffen die ervoor zorgen dat eten weken, soms maanden goed blijft. Nieuw
onderzoek werpt een kritische blik op wat die E-nummers op de lange termijn met ons kunnen doen.
In het gerenommeerde medische tijdschrift The BMJ verscheen afgelopen week een grote Franse studie die verbanden legt tussen bepaalde conserveermiddelen en een verhoogd risico op kanker en diabetes type 2. Tegelijkertijd publiceerden wetenschappers vergelijkbare analyses in het vakblad Nature Communications. Beide studies maakten gebruik van data uit de NutriNet-Santé-studie, waarin het eetpatroon van Fransen al jaren tot in detail wordt bijgehouden.
Meer dan 100.000 deelnemers hielden nauwkeurig bij wat ze aten, hoeveel en van welke merken. Aan het begin van het
onderzoek was niemand ziek. Tijdens de onderzoeksperiode kregen meer dan vierduizend mensen de diagnose kanker, terwijl anderen diabetes type 2 ontwikkelden. Dat maakte het mogelijk om voedingspatronen te koppelen aan gezondheidsuitkomsten.
De onderzoekers richtten zich vooral op conserveermiddelen die veel voorkomen in industriële voeding. Daarbij sprongen een paar stoffen eruit. Mensen die relatief veel kaliumsorbaat consumeerden — vaak aanwezig in zuivel, gebak en snacks — kregen vaker kanker. Bij vrouwen werd een verband gezien met borstkanker. Ook sulfieten, bekend uit wijn en gedroogd fruit, kwamen ongunstig uit de analyse.
Verder vonden de onderzoekers aanwijzingen dat natriumnitriet, een conserveermiddel in bewerkt vlees, samenhing met een verhoogd risico op prostaatkanker. Daarnaast is een link gelegd tussen bepaalde additieven en het ontstaan van diabetes type 2. Tegelijkertijd lieten veel andere conserveermiddelen géén duidelijke relatie met ziekte zien.
Belangrijk om te begrijpen is, dat oorzaak en gevolg hiermee niet zijn bewezen. Het gaat om een correlationeel verband, geen causaal verband. Leefstijl, beweging en het totale dieet spelen ook een grote rol. Wel gaat het om een van de eerste grootschalige studies die de mogelijke langetermijneffecten van conserveermiddelen zo nauwkeurig in kaart brengt.