De Amerikaanse schuldenberg: hoe hoog, aan wie en wat kan er misgaan?

woensdag, 15 april 2026 om 20:50

De Amerikaanse staatsschuld is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste financiële risico’s ter wereld. De cijfers zijn inmiddels zó groot, dat ze zelfs voor economen ongemakkelijk worden.

De belangrijkste feiten op een rij:

Omvang van de schuldTotale staatsschuld ruim 38 biljoen (38.000 miljard) dollarMeer dan 120% van het bruto binnenlands product (bbp)In 2010 lag de schuld nog rond 13–14 biljoen, in 2020 circa 23 biljoenSinds 2020 is de schuld met meerdere biljoenen per paar jaar toegenomen
Wie bezit de Amerikaanse schuld?Ongeveer 70% van de schuld is in handen van binnenlandse partijenBelangrijke houders:Sociale zekerheidsfondsen en pensioenfondsenDe Federal Reserve (centrale bank)Amerikaanse banken, verzekeraars en beleggingsfondsenParticuliere beleggers via fondsen en ETF’sOngeveer 25–30% is in handen van buitenlandse beleggersMet name Japan als grootste buitenlandse houderChina heeft zijn positie de laatste jaren afgebouwdVerder onder meer Europa en diverse staatsfondsen in Azië en het Midden-Oosten
Waarom loopt de schuld zo hard op?
Chronische begrotingstekorten: structureel meer uitgaven dan inkomstenBelastingverlagingen zonder structurele bezuinigingenVergrijzing: stijgende kosten voor zorg en pensioenenHogere rente: herfinanciering van oude schuld wordt steeds duurderPolitieke onwil om te hervormen en terugkerende conflicten over het schuldenplafond
De rentebom onder de begrotingJaarlijkse rentelasten zijn opgelopen tot rond de 1.000 miljard dollarDat is meer dan wat de VS uitgeven aan defensieEen verdere stijging van de rente maakt de schuldspiraal nog moeilijker te doorbreken
Wat kan er misgaan?Rente vreet de begroting op: minder ruimte voor investeringen en publieke voorzieningenVertrouwensschok bij beleggers: hogere risicopremie, stijgende rentes, dalende obligatiekoersenInflatiepad als uitweg: sluipende schuldensanering via hogere prijzen, maar met risico op verlies van koopkracht en druk op de rol van de dollarIn het uiterste geval: een vertrouwenscrisis in de Amerikaanse overheidsfinanciën en grote volatiliteit op de wereldmarkten

De kern: de Verenigde Staten kunnen dankzij de dollar en hun economische omvang veel hebben, maar de combinatie van extreem hoge schuld, stijgende rentelasten en politieke verlamming maakt de huidige koers op langere termijn moeilijk houdbaar.