Langzaam maar heel zeker komt de oliecrisis op ons af

Langzaam maar zeker schuift een nieuwe oliecrisis richting Nederlandse huishoudens en bedrijven. De acute paniek blijft nog uit, maar in de praktijk stapelen de waarschuwingen zich op, waarschuwen deskundigen in het FD.

De directe aanleiding ligt in de Iran-oorlog, waardoor een groot deel van de olie-export uit het Midden-Oosten is weggevallen. Dat effect wordt nu pas echt zichtbaar, omdat de laatste tankers met olie en geraffineerde producten hun bestemming hebben bereikt. Vooral kerosine is een probleem: het Midden-Oosten leverde ongeveer de helft van de Europese import, terwijl Europa zelf te weinig vliegtuigbrandstof produceert. Europese luchthavens vrezen binnen enkele weken tekorten nu de laatste tanker voor Rotterdam al is gelost.

De stijgende kerosineprijs slaat direct door in de luchtvaart. KLM heeft aangekondigd de komende maand tachtig retourvluchten te schrappen omdat ze verliesgevend zouden worden, en Lufthansa sluit per direct zijn regionale dochter CityLine onder verwijzing naar de scherp gestegen brandstofkosten. Analist Eugene Lindell van onderzoeksbureau FGE spreekt van een “tikkende tijdbom” en ziet slechts één uitweg: de vraag naar olie moet omlaag, omdat er geen echte vervanging is voor de weggevallen vaten uit de Golfregio.

Wereldwijd wordt de meeste pijn nu nog in Azië gevoeld, met een Chinees exportverbod op brandstoffen, benzinerantsoenen in meerdere landen en een energienoodtoestand in de Filipijnen. In Nederland is er nog geen noodscenario, maar de druk loopt op: wegtransport worstelt met dieselprijzen boven 2,50 euro per liter en vreest faillissementen, terwijl de binnenvaart weliswaar schokdempers kent via brandstofclausules, maar eveneens tegen de grenzen van de betaalbaarheid aanloopt.

Dure kerosine raakt vakantievluchten en ticketprijzen, duurdere diesel vertaalt zich in hogere transportkosten en dus duurdere boodschappen, terwijl een nieuwe olieprijsschok ook de inflatie en economische groei kan ondermijnen. Wie nu nog denkt dat de oliecrisis een probleem is voor “daarbuiten”, zou zich kunnen vergissen in de snelheid waarmee slow motion ineens fast forward wordt.