Lelystad gaat open, maar wat heb jij eraan?

Jij als reiziger betaalt mee aan een luchthaven waarvan het nut voor jou allesbehalve bewezen is. Het vliegveld is al jaren klaar, maar nu dreigt het ook open te gaan.

Al jaren wordt Lelystad verkocht als oplossing voor overvolle luchthavens en goedkope vakantievluchten. De nieuwe coalitie wil in oktober 2027 starten met zo’n 10.000 commerciële vluchten per jaar, als alle voorwaarden zijn geregeld. Op papier klinkt dat aantrekkelijk: meer stoelen, meer concurrentie, meer keuze. Maar of ticketprijzen daardoor dalen is onduidelijk, omdat maatschappijen vooral capaciteit van Schiphol zouden verplaatsen in plaats van extra vluchten toevoegen.

Voor reizigers uit de Randstad ligt Lelystad ongunstiger dan Schiphol; de reistijd wordt vaak langer in plaats van korter. De meeste grote prijsvechters hebben nog geen harde toezegging gedaan om Lelystad als serieuze basis te gebruiken, waardoor het aanbod beperkt kan blijven. Daar komt bij dat Lelystad alleen mag opengaan als er een natuurvergunning is, en die is er na jaren procederen nog steeds niet. Met andere woorden: het vliegveld kan straks af zijn, de beveiliging en marechaussee klaarstaan – maar jouw vlucht mag juridisch nog steeds niet vertrekken.

Volgens onderzoek van Follow the Money is in Lelystad inmiddels ruim 240 miljoen euro in de luchthaven gestoken, zonder dat er één vakantievlucht is vertrokken. De ombouw tot gecombineerde burgerluchthaven en F-35-basis vraagt opnieuw honderden miljoenen: veiligheidsbunkers, extra gebouwen, verlenging van de baan en onteigening van grond. Defensie houdt het bewust vaag, maar rekent zelf op een gefaseerde ontwikkeling over zo’n tien jaar, terwijl de eerste vakantievluchten al in 2027 moeten plaatsvinden. Het risico is dat jij via belasting en hogere luchthavengelden betaalt voor een infrastructuur die maar beperkt wordt gebruikt.

Voor de regio Flevoland kan Lelystad banen, hotels en bedrijvigheid opleveren – al zijn die voorspellingen gebaseerd op optimistische scenario’s en nog niet waargemaakt. Voor Schiphol is Lelystad een handige veiligheidsklep: een extra plek om vakantievluchten te parkeren als de politiek het hoofdveld wil ontzien. Defensie krijgt er bovendien een vrijwel kant-en-klare extra basis bij voor de F-35, deels betaald onder het mom van “synergie” met vakantievluchten. Voor jou als reiziger blijft vooral de vraag over: krijg je straks echt meer keuze en lagere prijzen, of vooral meer lawaai, stikstof en een rekening die via de schatkist bij jou belandt?