Waarom veel 65-plussers op papier rijker zijn, maar het niet zo voelen

dinsdag, 02 juni 2026 om 19:06

Veel 65-plussers gelden in koopkrachtplaatjes als relatief gunstig uit, maar aan de keukentafel voelt dat voor velen anders. Hogere pensioenuitkeringen en AOW worden in de praktijk vaak weggedrukt door stijgende zorgkosten, woonlasten en dagelijkse uitgaven.

Dat spanningsveld maakt ouderen journalistiek interessant: op papier is er vooruitgang, in het dagelijks leven overheerst vaak het gevoel van stil verlies. Vooral ouderen met een bescheiden inkomen of hoge zorgvraag merken dat een formele plus niet automatisch betekent dat er aan het eind van de maand meer overblijft.

De papieren plus

Voor een deel van de ouderen is het inkomen de afgelopen jaren inderdaad verbeterd door indexaties van pensioen en stijgende AOW-bedragen. Daardoor lijkt het alsof deze groep financieel meer lucht heeft gekregen dan werkenden of gezinnen met jonge kinderen.

Maar die stijging moet worden gelezen tegen een achtergrond van jarenlang koopkrachtverlies, nullijnen en opgelopen vaste lasten. Wat nu als plus verschijnt, voelt voor veel ouderen eerder als een beperkte inhaalslag dan als echte financiële ruimte.

“Ze zeggen dat we erop vooruitgaan, maar aan het eind van de maand blijft er niks extra’s over.”

De stille kosten van ouder worden

Zorgkosten drukken relatief zwaar op het budget van ouderen. ANBO-PCOB meldde in mei 2025 dat 9 procent van de ouderen het afgelopen jaar zorg heeft gemeden of uitgesteld vanwege de kosten, vooral ouderen met een laag inkomen.

Daarbij gaat het niet alleen om de premie voor de zorgverzekering, maar ook om eigen bijdragen, mondzorg, hulpmiddelen en niet-volledig vergoede behandelingen. Juist die optelsom maakt ouder worden financieel zwaarder dan koopkrachtmodellen vaak suggereren.

“Je kunt alles wel goedkoper maken, zeggen ze, maar hoeveel abonnementen moet ik dan nog opzeggen?”

Wonen en dagelijkse lasten

Onderzoek van Nibud en PwC laat zien dat woonlasten voor ouderen sterk uiteenlopen, maar wel vaak de grootste maandelijkse kostenpost vormen. Bij huurders drukken niet alleen huur, maar ook servicekosten en energielasten zwaar op het budget; bij eigenaar-bewoners spelen onderhoud, lokale heffingen en VvE-bijdragen mee.

Daarbovenop komen boodschappen, vervoer en energie. Omdat deze uitgaven terugkeren en lastig zijn te vermijden, voelen prijsstijgingen hier directer dan een abstract koopkrachtcijfer van een paar tientjes per maand.

Familie als verborgen kostenpost

Een minder zichtbaar element is dat veel ouderen financieel bijspringen voor kinderen en kleinkinderen. Dat gebeurt via giften, hulp bij huur of incidentele steun, waardoor een pensioenstijging in de praktijk soms niet terechtkomt bij de oudere zelf maar bij de familiekring.

Die informele steun staat zelden in officiële koopkrachtplaatjes, maar bepaalt wel sterk hoe ouderen hun financiële positie ervaren. Daardoor kan iemand formeel vooruitgaan en zich toch krapper voelen dan een paar jaar geleden.

“Ik vind het vanzelfsprekend om de kinderen te helpen, maar daardoor voelt mijn pensioen niet bepaald als een lot uit de loterij.”

Waar het geld van 65-plussers naartoe gaat

Wonen: huur of hypotheek is vaak de grootste kostenpost; ook servicekosten, onderhoud en gemeentelijke lasten drukken zwaar op het budget.
Zorg: premie, eigen bijdragen, mondzorg, hulpmiddelen en aanvullende behandelingen zorgen voor oplopende lasten.
Dagelijkse uitgaven: boodschappen, energie en vervoer worden direct gevoeld zodra prijzen stijgen.
Woningaanpassingen: traplift, badkameraanpassing of extra hulp in huis kunnen plotseling hoge kosten veroorzaken.
Gemiste regelingen: veel kwetsbare ouderen laten inkomensvoorzieningen of hulp liggen omdat aanvraagroutes ingewikkeld zijn.