Kanker voorkomen – Vermijd deze risicofactoren

Kanker krijg je meestal zomaar. Maar een een derde van de kankers kun je zelf iets doen. Maar liefst 38 procent van alle nieuwe kankergevallen – zo'n 7,1 miljoen diagnoses – had in 2022 voorkomen kunnen worden. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Medicine.​

Onderzoekers van het Internationale Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie, analyseerden gegevens van 36 kankersoorten in 185 landen. Ze identificeerden 30 beïnvloedbare risicofactoren. Bovenaan de lijst staat roken, verantwoordelijk voor 15 procent van alle voorkombare gevallen. Infecties (zoals HPV en hepatitis) volgen met 10 procent, en alcoholgebruik is goed voor ruim 3 procent.

Opvallend is het verschil tussen mannen en vrouwen. Bij mannen had maar liefst 45,4 procent van alle nieuwe kankerdiagnoses voorkomen kunnen worden. Voor vrouwen lag dit percentage op bijna 30 procent.​

Longkanker springt eruit als de kankersoort die het vaakst voorkomen had kunnen worden. Tweederde van de 1,8 miljoen vermijdbare gevallen was direct toe te schrijven aan tabaksgebruik. Desondanks blijft één op de vijf volwassenen roken.​

De onderzoekers benadrukken dat gedragsverandering cruciaal is, maar wijzen ook op de verantwoordelijkheid van overheden. Ze pleiten voor strengere tabaks- en alcoholwetgeving, uitbreiding van HPV-vaccinatieprogramma's, verbetering van luchtkwaliteit en striktere arbeidsveiligheidsnormen.​​

In Nederland liggen dagelijks roken en alcoholgebruik onder het Europese gemiddelde, maar er blijft werk aan de winkel. Preventie is en blijft de sleutel tot het terugdringen van de kankerbelasting.​

Bron: Nature Medicine/IARC, 2026