Naar inhoud springen

Je bloed verraadt hoeveel ultrabewerkt je eet

gezondheid
Illustratie van een bloedbuisje waarin vetdruppeltjes in de vorm van chips, koekjes en frisdrank drijven.
Eet je vaak kant-en-klaar, dan laat dat duidelijke sporen achter in je lijf. Onderzoekers vonden bij 15.200 Europeanen 22 stoffen in het bloed die meebewegen met de hoeveelheid ultrabewerkt eten. Het gaat vooral om vetten die erop wijzen dat cellen vet minder goed verbranden.

Wat de onderzoekers in het bloed zagen

Het onderzoek verscheen deze zomer in het vakblad Critical Reviews in Food Science and Nutrition. De deelnemers komen uit EPIC, een groot Europees onderzoek naar voeding en kanker waaraan ook Nederlanders meedoen. Ze vulden in wat ze gewoonlijk aten en gaven bloed.
Wie meer ultrabewerkt at, had in het bloed:
  • Meer afbraakproducten van vet. Die ontstaan als de energiecentrales in cellen vet niet goed verwerken.
  • Minder bouwstoffen voor celwanden. Dat zijn vetten die cellen ook gebruiken om signalen door te geven.
  • Meer stearinezuur en transvet. Stearinezuur is een verzadigd vet. Sporen van industrieel transvet waren ook te zien bij mensen die er weinig van aten.
  • Minder DHA. Dat is een omega-3-vetzuur uit onder meer vette vis.
Ultrabewerkt betekent volgens de Nova-indeling: gemaakt in een fabriek uit bestanddelen die je zelf niet in de keuken hebt, zoals gemodificeerd zetmeel, smaakversterkers of emulgatoren. Denk aan frisdrank, koek, chips, vleeswaren en veel ontbijtgranen.

Een bloedtest is er nog niet

Een buisje bloed bij de huisarts vertelt je nog niet hoeveel ultrabewerkt je eet. Hoofdonderzoeker Jessica Blanco-López waarschuwt daarvoor.
Deze biomarkers zijn nog niet geschikt om mee te diagnosticeren.
- Jessica Blanco-López, voedingsonderzoeker
Het onderzoek is een momentopname. Het laat een samenhang zien, maar bewijst niet dat het eten het bloedpatroon veroorzaakt. De onderzoekers corrigeerden wel voor leeftijd, gewicht en roken. Andere groepen moeten de uitkomst eerst bevestigen.

Het gaat niet alleen om het vet in je eten

Opvallend is dat het patroon bleef bestaan toen de onderzoekers keken naar wat mensen verder aten. “Het effect van ultrabewerkt eten op de stofwisseling valt misschien niet alleen te verklaren door de hoeveelheid of het soort vet dat erin zit”, zegt Blanco-López. Een deel van de vetzuren lijkt het lichaam zelf te maken uit een teveel aan suiker en zetmeel.
Eerder onderzoek koppelde veel ultrabewerkt eten aan hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en sommige soorten kanker. Het nieuwe bloedpatroon kan helpen verklaren hoe dat werkt. Waarom je lijf moeite heeft met dit soort eten, lees je in het stuk over ons lichaam dat kraakt onder ultrabewerkt voedsel. Een voorbeeld uit de eigen keuken staat bij de tosti tegenover de boterham met kaas.
Meer weten?
loading

Loading