Liefde is net zo onmisbaar voor mensen als eten, drinken en slapen. Maar wat is het?
Het begrip is lastig te definiëren. De oude Grieken wisten dat al en verdeelden liefde daarom in acht verschillende typen.
De acht soorten liefde volgens de oude Griekse filosofie: - Eros — Seksuele en hartstochtelijke liefde
- Philia — Vriendschapsliefde, gebaseerd op vertrouwen en wederzijds respect
- Storge — Familieliefde, zoals tussen ouders en kinderen
- Agape — Onvoorwaardelijke, onbaatzuchtige liefde voor iedereen
- Ludus — Speelse, flirtende liefde
- Pragma — Langdurige liefde, gebaseerd op toewijding en verantwoordelijkheid
- Philautia — Zelfliefde en zelfcompassie
- Mania — Obsessieve, jaloerse liefde
Eros staat voor seksuele, hartstochtelijke
liefde — de vlinders in je buik en de intense aantrekkingskracht. De Grieken vonden deze vorm juist gevaarlijk vanwege het verlies van controle. Philia daarentegen beschrijft de diepe vriendschapsliefde, gebaseerd op vertrouwen, loyaliteit en wederzijds respect. Voor de oude filosofen was dit waardevoller dan romantische passie.
Storge verwijst naar de onvoorwaardelijke familieliefde, zoals tussen ouders en kinderen. Ludus is de speelse, flirtende
liefde die je ziet bij jonge verliefden — lachen, dansen en zorgeloos samen zijn. Pragma staat voor volwassen, duurzame liefde die groeit door toewijding en samenwerking.
Dan is er philautia, de zelfliefde en zelfcompassie. Zonder gezonde zelfliefde is het lastig om anderen lief te hebben. Agape vertegenwoordigt de meest onbaatzuchtige vorm: universele
liefde voor iedereen, zonder voorwaarden. Tot slot kennen we mania, de obsessieve en jaloerse liefde die relaties kan beschadigen.
Sternbergs driehoekstheorie
De moderne psychologie kijkt anders naar
liefde. Psycholoog Robert Sternberg ontwikkelde
de 'driehoekstheorie' met drie kerncomponenten: passie, intimiteit en toewijding. Afhankelijk van welke elementen aanwezig zijn, ontstaan verschillende relatievormen — van vluchtige verliefdheid tot 'volmaakte liefde' waarin alle drie de componenten samenkomen.
Volgens psychologe Susan Albers is die complete
liefde de gouden standaard, maar ook het moeilijkst te bereiken.
Relaties evolueren namelijk voortdurend. Passie kan afnemen terwijl toewijding groeit, of intimiteit verdiept zich naarmate partners elkaar beter leren kennen.
Het goede nieuws? Er is geen verkeerde manier om
liefde te ervaren. Of het nu gaat om diepe vriendschap, familieband of romantiek — liefde is overal, in vele vormen.
De liefdesdriehoek in het kort
- Passie: fysieke aantrekkingskracht en romantiek
- Intimiteit: emotionele nabijheid en verbondenheid
- Toewijding: bewuste keuze om de relatie te behouden
Ontbreken een of meer elementen? Dan ontstaan 'onvolledige' vormen zoals lege
liefde (alleen toewijding) of verliefdheid (alleen passie).