Vrouwen vallen vaker op mannen die op hun broer lijken

Nieuw onderzoek laat zien dat vrouwen opvallend vaak een partner kiezen die qua gezicht iets weg heeft van hun broer. Niet omdat ze heimelijk op familie vallen, maar omdat vertrouwdheid blijkbaar een grotere rol speelt in aantrekkingskracht dan het romantische idee van ‘tegenpolen trekken elkaar aan’.

tHet beeld is hardnekkig: je ziet een koppel en vraagt je af of het broer en zus zijn of geliefden. Britse onderzoekers analyseerden gezichten van vrouwen, hun broers en hun partners en lieten onafhankelijke beoordelaars overeenkomsten inschatten. Als keuze volledig willekeurig zou zijn, zou in een kwart van de gevallen de partner als meest gelijkend aan de broer worden aangewezen; in werkelijkheid lag dat rond de 27 procent, een klein maar statistisch significant verschil.

Dat betekent niet dat vrouwen massaal met hun spiegelbeeld in familievorm daten. In veel gevallen lijkt een partner helemaal niet op een broer, benadrukken de onderzoekers. Gemiddeld is er echter nét genoeg “familiegelijkenis” om op te vallen als je naar grotere groepen kijkt. Eerder onderzoek liet al zien dat mensen vaker een partner kiezen die iets weg heeft van hun ouder van het andere geslacht; nu blijkt dat broers een vergelijkbaar, subtiel referentiekader kunnen vormen.

Waarom werkt het zo? Een verklaring is het idee van ‘optimal outbreeding’: we zijn gemiddeld het best af met iemand die niet te dichtbij, maar ook niet té vreemd is. Subtiele gelijkenis in gezichten kan een onbewust signaal zijn van dat comfortabele midden: vertrouwd, maar geen directe bloedverwant. Tegelijk lijkt “familiarity is attractive” te spelen: gezichten die doen denken aan mensen met wie we zijn opgegroeid, voelen veiliger en voorspelbaarder dan compleet nieuwe types.

Opvallend is vooral wat het onderzoek níet zegt. Het stelt geen verborgen incestfantasieën bloot, maar schuurt wel aan tegen ons intuïtieve ongemak wanneer geliefden erg op elkaar of op familieleden lijken. Misschien zegt dat vooral iets over hoe graag we geloven dat liefde puur individueel en uniek is, terwijl onze keuze in de praktijk deels wordt voorgevormd door de gezichten waarmee we ooit aan tafel zaten.

Wie denkt dat hij of zij volledig vrij kiest in de liefde, doet er goed aan eerst nog eens goed naar het familiealbum te kijken.