Zoveel kost deze hittezomer de gemiddelde Nederlander écht — en het gaat niet alleen om je energierekening

De eerste helft van deze zomer is de warmste in de hele Nederlandse meetreeks, en de rekening loopt op plekken op waar je hem niet verwacht: in de meterkast, in de tuinslang, in het schap met aardappelen en uiteindelijk in de groeicijfers van het hele land.

Een airco op een warme dag kost tussen 1 en 3,30 euro aan stroom, gerekend met acht draaiuren en een all-in prijs van 25 cent per kilowattuur. Een vaste woonkamerairco zit op 1,50 à 2 euro per dag, een mobiel apparaat op 2 tot 2,40 euro, een multi-splitsysteem op gemiddeld 3,30 euro. Over veertig warme dagen is dat een post van zestig tot ruim honderd euro — bovenop een basisrekening die niemand naar beneden bijstelde.

Wie een dynamisch contract heeft, betaalt precies op de verkeerde momenten. Op windstille hete avonden valt de zonnestroom weg terwijl de koelvraag doorloopt: op 28 mei schoot de groothandelsprijs naar circa 440 euro per megawattuur, tegen een maandgemiddelde van 95 euro.

Drinkwater kost in 2026 gemiddeld 2,71 euro per kubieke meter, waarmee een gemiddeld huishouden op 271 euro per jaar uitkomt. Een opzetzwembadje van 2.400 liter vullen kost dus ruim zes euro per keer — en dat is de goedkope kant van het verhaal. Nederland zit sinds half juli officieel in een feitelijk watertekort, met historisch lage rivierafvoeren en regionale sproeiverboden.

Hier zit de vertraagde rekening. De graanoogst viel 10 tot 15 procent lager uit, voor aardappelen wordt uitgegaan van minstens 8 procent minder dan in 2025. Fritesaardappelen uit de nieuwe oogst gingen eind juli voor 18,50 tot 22,50 euro per 100 kilo van de hand, terwijl de oude oogst half juli nog rond 2 euro werd genoteerd. De voedselprijsinflatie blijft dit jaar nog rond 1 procent, maar loopt in 2027 op naar ruim 5 procent.

Extreme hitte kan Nederland dit jaar 0,8 procentpunt economische groei kosten — vrijwel de hele groei van ongeveer 1 procent waarop was gerekend. Bij een bbp van ruim 1.230 miljard euro komt dat neer op een orde van grootte van 500 tot 550 euro per inwoner aan groei die simpelweg niet plaatsvindt. De grootste veroorzaker is geen kapotte fabriek maar afnemende productiviteit: boven de 25 graden werkt iedereen langzamer, van de bouwplaats tot het warme kantoor.

En consumeren doen we ook anders. Tijdens de hittegolf van eind juni lagen de bestedingen gemiddeld 4 procent onder normaal, met de scherpste daling in de code-roodgebieden. Vier dagen later was die dip alweer ingehaald.

De duurste post staat in geen enkele begroting. In de weken rond de junihittegolf overleden ongeveer 911 mensen meer dan verwacht, met de zwaarste klap bij tachtigplussers en in het zuiden en oosten.