Angst in Colombia, Mexico en Groenland: de geboorte van het Trumpiaans imperialisme

Angst golft deze week door heel het Amerikaanse achterland – van de junglegrens tussen Colombia en Venezuela tot de cartellooptgraven in Noord‑Mexico en het ijs van Groenland. De spectaculaire ontvoering van Nicolás Maduro door Amerikaanse special forces en Trumps achteloze aankondiging dat de VS “Venezuela voorlopig zullen besturen” voelt in de regio niet als een eenmalige missie, maar als de geboorte van een nieuw, brutaler Trumpiaans imperialisme.

Colombia is als eerste geschrokken buur wakker geworden. President Gustavo Petro noemde de Amerikaanse aanval “een agressie tegen heel Zuid‑Amerika” en kondigde troepenbewegingen richting de Venezolaanse grens aan, officieel om een mogelijke vluchtelingenstroom op te vangen. Tegelijk herinnert de regio zich dat al vóór de aanval 2,8 miljoen Venezolanen naar Colombia waren gevlucht; elke nieuwe schok in Caracas kan die fragiele balans doen kantelen. De impliciete boodschap in Bogotá: als Trump zonder VN‑mandaat één soeverein land kan binnenvallen, wie is dan de volgende in de rij?

In Mexico slaat de angst op een andere manier toe. Trump had al eerder gezegd dat “de kartels Mexico runnen” en dat de VS “iets moeten doen”, en hij flirt nu openlijk met het idee van drone‑aanvallen of gerichte operaties op Mexicaans grondgebied. De nieuwe president Claudia Sheinbaum benadrukt dat ze geen buitenlandse troepen in haar land zal toelaten en wijst op schending van het VN‑Handvest, maar opiniepeilingen laten zien dat ongeveer de helft van de Mexicanen wél Amerikaanse hulp tegen de kartels steunt. Tussen veiligheidsverlangen en nationale trots ontstaat een giftig mengsel: als Washington “veiligheid exporteert” zonder democratisch mandaat, voelt dat voor veel Mexicanen als een terugkeer naar de donkerste hoofdstukken van Latijns‑Amerika.

En dan is er Groenland, ver weg maar ineens midden in de storm. Trump maakte in zijn eerste termijn al duidelijk dat hij het eiland liefst zou “kopen” en noemde controle over Groenland “een absolute noodzaak” voor de nationale veiligheid van de VS. Sinds zijn herverkiezing wordt dat fantasieplan weer openlijk omarmd in zijn entourage – zelfs kaarten waarop Groenland al in de Amerikaanse vlag is gehuld circuleren met de veelzeggende caption “SOON”. Voor Groenlanders, die balanceren tussen Deens bestuur, eigen autonomie en een snel militariserend Arctisch gebied, roept dat de vraag op of hun toekomst wordt beslist in Nuuk – of in Washington.

Zo tekent zich een nieuwe logica af: niet multilaterale orde, maar een president die in het openbaar fantaseert over buurlanden als “veiligheidsprojecten” of “koopobjecten”. Een gezaghebbende waarnemer vatte het kernachtig samen: de interventie in Venezuela “zet een extreem gevaarlijk precedent voor vrede en regionale veiligheid en brengt de burgerbevolking in gevaar”. In Colombia, Mexico en Groenland voelt dat precedent inmiddels akelig concreet.