"Met veel wantrouwen" – De vijf belangrijkste inzichten in het staakt-het-vuren

door Dirk Kruin

woensdag, 08 april 2026 om 9:07

De VS en Iran hebben een onmiddellijke wapenstilstand van twee weken afgekondigd in de oorlog die sinds eind februari woedt. De aankondiging kwam ongeveer anderhalf uur voordat het ultimatum van president Donald Trump voor grootschalige bombardementen afliep.

Volgens Trump zijn de “militaire doelstellingen” bereikt en liggen gesprekken over een langdurige vrede al vergevorderd. In ruil voor de pauze in de gevechten opent Iran de Straat van Hormuz deels voor de internationale scheepvaart, onder Iraanse controle en met beperkingen.

Vrijdag starten in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad directe onderhandelingen over een Iraans tienpuntenplan, met onder meer de eis tot opheffing van sancties en toekomstige niet‑aanvalsgaranties. De gesprekken vinden plaats onder toezicht van de nieuwe hoogste leider Motsjtaba Khamenei; de Iraanse veiligheidsraad spreekt expliciet van “volledig wantrouwen” tegenover Washington.

Ondanks het akkoord worden nog raketinslagen uit Iran op Golfstaten en Israël gemeld, wat volgens Amerikaanse bronnen te maken heeft met vertraging in de bevelsstructuur. De olieprijs daalde direct met zo’n 15 procent, terwijl de aandelenmarkten opliepen.

De grote lijnen van de wankele deal

Wat werd er afgesproken?Twee weken staakt-het-vuren tussen VS en Iran; Iran opent de Straat van Hormuz deels en onder Iraanse controle; Trump claimt dat de VS hun militaire doelen al hebben bereikt..
Wat gebeurt er vervolgens?Directe onderhandelingen in Islamabad over het Iraanse tienpuntenplan (sanctieopheffing, niet‑aanvalsgaranties, tol per schip, sluiting van Amerikaanse bases, enz.), dat door Washington als “werkbasis” is geaccepteerd ondanks eerder verzet.
Hoe kwam de deal tot stand?Toenemende diplomatieke druk en bemiddeling door Pakistan, plus betrokkenheid van o.a. vicepresident Vance; zowel VS als Iran presenteren het als reactie op elkaars “verzoek” om te onderhandelen.
Wat gebeurt er nu? Ondanks het “directe” ingaan van de wapenstilstand blijven er nog raketaanvallen gemeld worden; Washington wijt dat aan vertraging in de bevelslijn. Tegelijk keldert de olieprijs en stijgen aandelenfutures.
Wat doet Israël?Israël voelt zich niet meegenomen in de deal, zegt dat het staakt-het-vuren niet voor Libanon geldt en zet de aanvallen op Hezbollah door, waardoor het akkoord meteen onder druk komt te staan.