Stop met overal sorry voor zeggen: psychologen adviseren deze 3 slimme alternatieven

Sorry dat ik te laat ben. Sorry dat ik stoor. Sorry voor mijn lange verhaal. Veel mensen strooien ongemerkt de hele dag met excuses. Dat voelt beleefd, maar volgens psychologen zit er vaak iets anders achter: de angst om anderen tot last te zijn.

Wie zich voortdurend verontschuldigt, probeert onbewust spanning te verminderen. De boodschap is eigenlijk: ik hoop dat ik niet te veel ruimte inneem. Gelukkig kun je die gewoonte afleren, zonder minder vriendelijk over te komen.

De eenvoudigste truc: vervang een excuus door een bedankje. Dus niet: “Sorry dat ik te laat ben”, maar: “Dank je dat je op me hebt gewacht.” Of: “Dank je dat je naar me wilde luisteren”, in plaats van: “Sorry dat ik zo lang heb zitten klagen.”

Dat lijkt een klein verschil, maar het effect is groot. Uit een studie uit 2023 blijkt dat dankbaarheid mensen juist dichter bij elkaar brengt. Een excuus legt de nadruk op jouw fout, terwijl een bedankje de aandacht vestigt op de vriendelijkheid van de ander.

Voordat je automatisch sorry zegt, is het slim om er even bij stil te staan. Heb je daadwerkelijk iets verkeerd gedaan of voel je je alleen ongemakkelijk omdat iemand kortaf reageert of even stil is?

Mensen die vaak excuses aanbieden, interpreteren neutrale signalen geregeld als een teken dat zij iets verkeerd hebben gedaan. Onderzoek laat zien dat dit gedrag vooral voorkomt in relaties waarin iemand zich minder veilig voelt. Niet ieder ongemakkelijk moment hoeft gerepareerd te worden.

Veel excuses zijn eigenlijk verkapte verzoeken. Denk aan: “Sorry dat ik stoor, maar kun je me even helpen?” Je kunt net zo goed zeggen: “Kun je me hiermee helpen?”

Communicatieonderzoek laat al tientallen jaren zien dat duidelijke, directe taal overtuigender overkomt dan zinnen vol voorbehouden en excuses. Je verzoek blijft hetzelfde, maar klinkt een stuk zelfverzekerder.

De drie tips hebben één ding gemeen: je blijft beleefd, maar haalt de onnodige zelfkritiek eruit. Steeds sorry zeggen is meestal geen teken van extra vriendelijkheid, maar van onzekerheid.

Onderzoek naar zelfcompassie laat bovendien zien dat mensen die zichzelf met dezelfde mildheid behandelen als een goede vriend, minder last hebben van angst en zich psychisch beter voelen. Je hoeft dus niet minder aardig te worden. Alleen iets aardiger voor jezelf.

Bron: Psychology Today