7 gewoontes die je aantoonbaar sympathieker maken, volgens een Harvard-psycholoog

De Amerikaanse onderzoekers Jack Zenger en Joseph Folkman beoordeelden liefst 51.836 leidinggevenden. Daarvan scoorden er maar 27 een slechte score op sympatiek zijn en tegelijk een goede score op effectiviteit. Dat is ongeveer één op de 2.000.

Wie niet aardig gevonden wordt, lukt het dus zelden om goed werk af te leveren. Hier schreven ze in 2013 al over in Harvard Business Review.

Goed nieuws: je komt waarschijnlijk al sympathieker over dan je denkt. Psychologen noemen dat de liking gap, ook bekend uit stukken over waarom mensen je niet aardig vinden: na een gesprek onderschatten mensen hoe leuk de ander hen vond, bleek in 2018 uit onderzoek van Erica Boothby en collega’s van onder meer Cornell en Yale. Vanessa Van Edwards, docent aan de Harvard Division of Continuing Education, zette in BBC Science Focus zeven gewoontes op een rij die volgens onderzoek helpen.

We vinden mensen aardig die ons aardig vinden. Maar dat werkt alleen als de ander het merkt en we schatten ons eigen signaal vaak duidelijker in dan het is. Aan iemand denken is onzichtbaar.

Maak het dus hoorbaar: “Ik moest dit weekend aan je denken toen ik … zag” of “Wat leuk dat je belt, ik dacht net aan je”. Het werkt bij een collega op de gang en bij een oude vriend die je lang niet sprak.

In 2022 lieten psychologen Michael Kardas, Amit Kumar en Nicholas Epley ruim 1.800 mensen in tweetallen praten, over oppervlakkige onderwerpen of over diepere vragen, zoals waar je het dankbaarst voor bent. Vooraf verwachtten de deelnemers dat de diepe gesprekken ongemakkelijk zouden worden. Achteraf vielen ze mee en voelden ze zich meer verbonden.

Vraag dus niet “Hoe gaat het?”, maar “Wat was het hoogtepunt van je week?”. Over één soort vraag die je bij small talk aardiger maakt schreef WEL eerder al.

Veel mensen vrezen dat een adviesvraag zwak overkomt. Onderzoekers van de Universiteit van Mannheim zagen in 2018 het omgekeerde: anderen beoordelen kwetsbaarheid veel positiever dan jijzelf. Ze noemden het het beautiful mess-effect. Bovendien laat je met een adviesvraag merken dat je de mening van de ander belangrijk vindt.

Werkte het advies, zeg dan: “Je had gelijk.” Werkte het niet, laat dan ook weten waarom.

Harvard-psycholoog Adam Mastroianni onderzocht in 2021 ruim negenhonderd gesprekken. Bijna geen enkel gesprek eindigde op het moment dat beide mensen dat wilden en in ongeveer de helft wilden ze allebei al eerder stoppen. Uit beleefdheid hield niemand op.

Vertrek dus op een hoogtepunt: “Leuk gesprek, ik ga even wat te drinken halen. Praten we straks verder?” Zo blijf je hangen als prettig gezelschap.

Psychologen Guy Itzchakov en Avraham Kluger lieten in 2018 mensen een kwartier praten over een beladen onderwerp. Wie een getrainde, oordeelloze luisteraar tegenover zich had, voelde zich minder beoordeeld en kwam tot meer doordachte standpunten.

Luister ook naar overeenkomsten: dezelfde geboorteplaats, hetzelfde boek. Mensen vinden anderen aardiger naarmate ze meer met hen gemeen hebben. Die overeenkomst moet wel echt zijn, anders keert het zich tegen je. Vervolgvragen (“Vertel eens meer over …”) zeggen vaak meer dan de openingsvraag.

Voor een spannend moment krijg je meestal het advies om rustig te worden. Alison Wood Brooks van Harvard Business School testte dat in 2014 bij karaoke, spreken in het openbaar en rekentoetsen. Wie hardop “Ik ben opgewonden” zei, presteerde en voelde zich beter dan wie “Ik ben kalm” zei.

Spanning en enthousiasme lijken op elkaar in je lichaam en een andere naam geven gaat makkelijker dan de zenuwen wegdrukken. Enthousiasme is bovendien besmettelijk: de mensen om je heen voelen zich er prettiger door.

Mensen vinden gezichten die ze vaker zien sympathieker, ook zonder één woord te wisselen. In een experiment van de Universiteit van Pittsburgh uit 1992 zaten vier vrouwen 0, 5, 10 of 15 keer zwijgend in een collegezaal. Hoe vaker een vrouw er was, hoe sympathieker studenten haar op een foto vonden.

Ga dus naar de borrel, ook als die niet verplicht is. En zet de eerste stap: nodig de collega uit die alleen staat of stuur als eerste het berichtje “Leuk je te ontmoeten”.

Doe alleen geen alsof. De Leidse hoogleraar Roos Vonk liet in 1998 zien dat mensen die vriendelijk doen tegen hun meerderen en koel tegen de rest als slijmerig worden gezien. Ze scoorden net zo slecht als mensen die tegen iedereen onaardig zijn. Vonk noemde het het slijmeffect.

Bronnen: BBC Science Focus, Harvard Business Review, Journal of Personality and Social Psychology (Vonk)