Scheurtje boven de deur na de eerste flinke regenbui? Na deze droge zomer kan juist de natte grond je fundering laten bewegen
Samenleving
Na maanden droogte valt er eindelijk regen, en dat voelt als goed nieuws voor je huis. Maar zie je na de eerste flinke bui een nieuw scheurtje boven de deur, of klemt de achterdeur ineens? Dan kan juist die regen de oorzaak zijn. Bij huizen op klei en veen is de overgang van uitgedroogde naar natte grond een moment om extra op te letten.
Woensdag slaat het weer om
Volgens Weeronline komt er vanaf woensdag meer bewolking, valt er af en toe regen en zakt de temperatuur naar 15 graden. Hart van Nederland verwacht vanaf dan meer wind en regen, met een onstuimige en wisselvallige rest van de week. Wat je vóór die omslag nog in de tuin kunt doen, lees je in 'Waait je schutting om bij de eerste herfstwind? Dan betaal je de schade vaak zelf, en dit kun je nog doen voor woensdag'.
De regen valt op grond die lang heeft moeten wachten. Volgens de Droogtemonitor van het KNMI stond het landelijke neerslagtekort eind september op ongeveer 264 millimeter, meldt het Drinkwaterplatform. Normaal ligt dat in het voorjaar tussen de 20 en 40 millimeter.
Klei krimpt bij droogte en zwelt bij regen
Klei en veen krimpen als ze uitdrogen. Veel oudere huizen staan direct op de bodem, zonder palen. Dat heet een fundering op staal. Volgens Duurzaam Nieuws zijn juist die huizen op klei en veen kwetsbaar: droogt de grond uit, dan krimpt de bodem. Komt er weer regen, dan zwelt de grond op. Die wisseling duwt en trekt ongelijkmatig aan de fundering, met scheve vloeren en scheuren in de muren als gevolg.
TNO onderzoekt dat verschijnsel. "Als het in de herfst weer gaat regenen, komt de bodem weer omhoog", zegt TNO-geoloog Kay Koster. In het Drentse Roden ontstond volgens TNO ernstige schade aan woningen doordat een kleilaag die eerst onder water stond, na graafwerk en droogte is gaan krimpen en zwellen.
Door de droogte, afgewisseld met hevige regenbuien, zien we dat de bodem gaat ‘bewegen’. Dat krimp- en zwelgedrag kennen we eigenlijk pas sinds 8 à 10 jaar; het is vrij nieuw- Dick de Jong, directeur van het KCAF, in het radioprogramma Stand van Nederland (via H2O Waternetwerk)
Het probleem zit hem in de ongelijkheid. Als de grond onder het hele huis even veel beweegt, gaat het huis gewoon mee op en neer. Schade ontstaat vooral als de klei onder het ene deel van het huis anders reageert dan onder het andere deel, staat in een vakpublicatie in Geotechniek. Duurzaam Funderingsherstel wijst nog op iets anders: klei die weer nat wordt, krijgt na droogte vaak niet helemaal zijn oude volume terug.
Het grondwater blijft voorlopig laag
Een natte tuin betekent ook niet dat het grondwater onder je huis weer op peil is. Waterschap Vechtstromen meldde op 2 oktober dat de grondwaterstand bij de helft van de meetpunten laag tot zeer laag staat, en dat die de week ervoor nog verder was gedaald. In het noordelijke deel van het gebied liep het neerslagtekort op tot 263 millimeter.
Hoogleraar hydrologie Marc Bierkens legde bij het Drinkwaterplatform eerder uit dat regen die in heftige buien valt, het grondwater niet snel genoeg aanvult. Voor huizen op houten palen telt dat extra. Volgens het KCAF gaan houten funderingspalen, die tot 1970 werden gebruikt, rotten als ze droog komen te staan, omdat er dan zuurstof bij komt.
Een natte bovenlaag zegt niets over het grondwater onder je fundering.
Herstel is duur en niet verzekerd
In augustus meldde het KCAF al twee keer zoveel funderingsmeldingen als een jaar eerder, zoals we schreven in 'Véél meer meldingen peperdure funderingsschade sinds droogte: zo check je of jouw huis gevaar loopt'. Volgens De Jong komen de meeste meldingen uit gebieden met klei en veen in de bodem, zoals het Groene Hart, het rivierengebied, Zeeland en de Friese veenweidegebieden.
Funderingsschade door droogte kun je niet verzekeren, schrijft Duurzaam Nieuws. Volgens onderzoek van de AFM kost herstel gemiddeld €92.000, meldde Dagelijkse Standaard. Voor de gemiddelde getroffen eigenaar gaat het om ongeveer €54.000.
Welke scheur moet je in de gaten houden?
Niet elk scheurtje is een funderingsprobleem. Volgens Duurzaam Funderingsherstel hoeven kleine haarscheurtjes in het stucwerk daar niet op te wijzen. Het wordt anders als scheuren groter worden, als je meerdere signalen tegelijk ziet of als iets zichtbaar scheef staat. Bouwbedrijf Kapbouw noemt schuine scheuren van ongeveer 45 graden, vanaf de hoek van een raam of deur, typische zettingsscheuren. Ook klemmende ramen en deuren, een vloer die scheef loopt en scheuren in zowel de voor- als de achtergevel wijzen volgens Kapbouw op beweging in de ondergrond.
Wat je nu kunt doen
- Leg bestaande scheuren vast vóór de regen begint. Maak een foto met een liniaal of rolmaat ernaast, maak ook een overzichtsfoto van de hele muur en noteer de datum. Herhaal dat volgens Kapbouw elke twee à drie maanden.
- Plak een strook gipsverband of een stukje papier over de scheur, of zet aan beide kanten een potloodstreepje en meet de afstand. Scheurt het papier of wordt de afstand groter? Dan beweegt de scheur nog.
- Smeer een nieuwe scheur niet meteen dicht. Volgens Haard en Hart werken gips en harde plamuur slecht bij scheuren die nog bewegen, en je wist er bovendien je bewijs mee uit.
- Let in de komende weken op klemmende deuren en ramen en op vloeren die schever lijken dan eerst.
- Kijk via de funderingsviewer van het KCAF wat het funderingsrisico op jouw adres is, of neem contact op met het funderingsloket.
- Wordt de scheur groter of loopt hij door het metselwerk? Laat dan een bouwkundige naar je huis kijken.
Bronnen: Weeronline, Hart van Nederland, Drinkwaterplatform, Drinkwaterplatform (watertekort), Waterschap Vechtstromen, TNO, Duurzaam Nieuws, H2O Waternetwerk, KCAF, Geotechniek, Duurzaam Funderingsherstel, Dagelijkse Standaard, Kapbouw, Haard en Hart
Lees ook
POPULAIR NIEUWS
Met pensioen naar Portugal: de belasting valt tegen, de zorg valt mee
Op nog geen honderd kilometer van Limburg rommelt een vulkaan die ooit half Europa onder de as legde
Elektrisch kacheltje aan om de cv te sparen? Sinds 1 oktober ben je daar bijna altijd duurder mee uit, op één situatie na (en die scheelt zo'n €95 per stookseizoen)
Blijft de regen woensdag in plassen op je gazon staan? Na deze droge zomer trekt het water niet vanzelf in, en meer water geven helpt niet
Leende je je kind geld voor een huis? Juist die lening wordt in 2027 zwaarder belast, ook als de kleine spaarder wordt ontzien
Nog steeds muggen in huis nu het oktober is? De oorzaak staat vaak gewoon in je tuin
Loading