De vuile spelletjes van Meta: 'Fluisterstrategie' om belangrijkste smartphonecriticus in diskrediet te brengen

Tech, AI, auto
bijgewerkt om
Een tiener ligt ’s avonds in bed en kijkt op het verlichte scherm van een smartphone.
“Hoe krijgen we de academische wereld zover dat ze afstand neemt van Haidt?” Die vraag staat in interne notities van Meta, het bedrijf achter Instagram, Facebook en WhatsApp. Het doelwit: Jonathan Haidt, de psycholoog van wie veel ouders hun ideeën over smartphones en kinderen hebben. Een schandelijke campagne van een van de grootste techbedrijven ter wereld.

Meta zocht wetenschappers om Haidt af te branden

De notities komen uit een Amerikaanse rechtszaak tegen Meta en andere socialemediabedrijven over verslaving bij jongeren. Ze gaan over een overleg van 7 maart 2023, meldt Gizmodo. Volgens het juridische nieuwsplatform Law360 stelde Curtiss Cobb, toen vicepresident onderzoek bij Meta, voor om Haidt in de media in diskrediet te brengen.
Dat moest niet “luid” gebeuren, staat erin. De notities spreken van “een campagne onder de radar” en “een fluisterstrategie”. Andere zinnen uit de stukken:
  • “andere academici tegen Haidt opzetten”
  • “we kunnen ze niet inpalmen, dus hoe maken we ze woedend”
  • “Gellman een afbrekend stuk laten schrijven”
Met die laatste naam bedoelden de medewerkers vermoedelijk Andrew Gelman, statisticus aan Columbia University. Gelman had op zijn blog al kritiek op Haidts onderzoek gegeven. Hij schrijft daar nu dat Meta hem nooit heeft benaderd en noemt de onthulling “absoluut verschrikkelijk”. Meta reageerde niet op vragen van Gizmodo.

Waarom Haidt voor Meta een probleem was

Haidt schreef The Anxious Generation, in het Nederlands verschenen als Generatie angststoornis. Zijn stelling: sinds kinderen rond 2012 massaal een smartphone kregen, zijn angst en depressie onder tieners sterk gestegen. Hij pleit voor geen smartphone voor de middelbare school, geen sociale media voor je zestiende en telefoonvrije scholen.
Wetenschappers zijn het niet allemaal met hem eens. Sommigen vinden het verband tussen schermen en somberheid zwakker dan hij stelt. Die discussie bestond al zonder Meta. Het nieuwe is dat het bedrijf zelf zulke kritiek wilde aanjagen.
“Jonathan Haidt is de belangrijkste stem in het debat rondom kinderen en smartphonegebruik. Dat weten ze bij Meta ook. En dít is wat ze ermee deden. Schandelijk.”
Dat schrijft techjournalist Alexander Klöpping op X. Psycholoog Jay Van Bavel van New York University, die de stukken als eerste breed deelde, ziet een groter risico. “Als academici die negatief bewijs over een platform delen het doelwit worden van campagnes om onze geloofwaardigheid te besmeuren, zitten we in heel, heel diepe problemen”, schrijft hij.

Wat het Nederlandse advies voor je kind is

Het kabinet koos in juni 2025 een lijn die dicht bij Haidt ligt. Het advies van het ministerie van VWS voor ouders:
  • Chatapps zoals WhatsApp en Signal: pas op de middelbare school.
  • Sociale media zoals Instagram en TikTok: niet voor je vijftiende.
  • Eerste smartphone: niet voor groep 8.
  • Schermtijd: geen schermen onder de twee jaar, vanaf twaalf jaar hooguit drie uur per dag.
Staatssecretaris Vincent Karremans zei erbij dat sociale media “leuk en verbindend” kunnen zijn, “maar de verslavende werking ervan heeft ook een enorme schaduwzijde”. Het advies is niet bindend; jij beslist.
Het Nederlands Jeugdinstituut houdt een slag om de arm. Het onderzoek naar sociale media en schermtijd is nog beperkt, schreef het instituut, en veel is onbekend. Dat maakt het advies voor ouders niet anders. Het wijst er wel op dat de vraag eerlijk onderzocht moet kunnen worden, zonder dat een van de partijen achter de schermen meestuurt.
Techbedrijven verdienen aan aandacht, zoals blijkt uit hoe apps verdienen aan eenzaamheid en uit hoe een TikTok-trend jongeren het leven kostte.

Zo houd je het gesprek thuis bij de feiten

  • Kijk naar wat je kind doet, niet alleen naar het aantal uren. Scrollen ’s nachts weegt anders dan appen met een vriendin.
  • Spreek met andere ouders uit de klas af wanneer de kinderen een telefoon krijgen. Dan is jouw kind niet de enige zonder.
  • Zet meldingen en het eindeloos doorscrollen uit in de instellingen van Instagram en TikTok.
  • Laat de telefoon ’s nachts buiten de slaapkamer opladen.
Meer weten?
loading

Loading