Op deze groenten en fruit zitten de meeste bestrijdingsmiddelen. Helpt het om te wassen of schillen?

vrijdag, 06 november 2026 om 10:08

Iemand spoelt een vergiet met aardbeien af onder de keukenkraan.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ging op onderzoek uit in supermarkten en stuitte onder meer op een bakje druiven waar twintig verschillende bestrijdingsmiddelen op zaten. In de nieuwe PesticidenEetwijzer staat het allemaal uitgelegd. En dan sta je met zo’n tros onder de kraan. Spoel je daar iets mee weg?

Mythe: met water spoel je de pesticiden eraf

Wassen haalt een deel van de resten weg, maar niet alles, schrijft het Voedingscentrum. Sommige middelen trekken door de schil het vruchtvlees in, andere zijn bestand tegen water.

Toch blijft wassen zinvol. Je spoelt er vuil, stof en bacteriën mee weg. Stromend water is genoeg; met een borstel haal je zand van wortels en aardappels.

Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL), een organisatie die campagne voert tegen bestrijdingsmiddelen, zette ongeveer drieduizend metingen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) uit 2023 tot en met 2025 op een rij.

Product	Gemiddeld aantal soorten pesticiden
Citrusfruit	4,4
Aardbeien	4,2
Kersen	4,0
Peren en druiven	3,8
Spinazie en paprika	2,3
Andijvie en paksoi	2,2
Knolselderij	2,1
Ananas en watermeloen	0,9
Kiwi	0,5
Pompoen	0,2
Rode bieten	0,1
Asperges	0,0

Spinazie verdrong paprika van de eerste plek bij de groenten, omdat de gehaltes per stof op spinazie veel hoger liggen.

Mythe: schillen lost het op

Ook schillen haalt niet alles weg, omdat sommige middelen door de schil heen trekken. Dat zegt het Voedingscentrum. De schil van een appel, peer, komkommer of wortel kun je dus gewoon opeten.

Er is één uitzondering. Bij ananas, avocado, banaan, kiwi, mango, meloen, pompoen en watermeloen gaat de veiligheidsbeoordeling ervan uit dat je de schil niet eet. Eet je hem toch, dan krijg je meer resten binnen. Af en toe is dat geen probleem, vaak raadt het Voedingscentrum af.

Rasp je citroen- of sinaasappelschil voor een taart, kies dan biologisch. Daarbij worden geen of weinig bestrijdingsmiddelen gebruikt.

Dan kun je wassen of schillen wat je wil, maar gebeurt er helemaal niks.

- IJsbrand Velzeboer, voedingstechnoloog

Mythe: azijn, baking soda of een apparaatje helpt wel

Azijn, citroensap of baking soda zijn niet nodig, zegt het Voedingscentrum. Baking soda haalt bij sommige middelen iets meer weg dan water, maar of dat iets oplevert is niet duidelijk. Zeep en schoonmaakmiddel zijn af te raden, omdat er resten op het eten achterblijven. Die virale trend kwam eerder al langs in het WEL-stuk over fruit wassen met baking soda.

Ook de ‘pesticidenverwijderaars’ van 20 tot 100 euro, die met elektrolyse werken, halen de middelen die in de vrucht zitten er niet uit. Dat zei voedingstechnoloog IJsbrand Velzeboer in 2025 tegen Kassa. “Heel veel gewasbeschermingsmiddelen zijn middelen die helemaal doordringen door de hele vrucht heen,” legde hij uit.

Feit: de resten zijn klein, de combinatie is de vraag

Bij de laatste Europese controles voldeed 98,8 procent van de producten aan de wettelijke normen, meldt de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA. Het Voedingscentrum noemt het risico voor de gezondheid verwaarloosbaar klein.

PAN-NL wijst op iets anders: de normen gelden per stof, terwijl op een bakje aardbeien gemiddeld vier middelen tegelijk zitten. Wat die mix op lange termijn doet, is nog niet goed bekend. Gemiddeld vond de NVWA 1,8 soorten pesticiden per product.

“Terecht worden mensen aangemoedigd om meer groente en fruit te eten,” zegt PAN-onderzoeker Sjoerd van de Wouw tegen Vroege Vogels. Daar zijn PAN en het Voedingscentrum het over eens: laten staan is geen optie. Groente en fruit verkleinen de kans op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en darmkanker, staat in het WEL-stuk over groente en fruit niet wassen.

Zo krijg je minder resten binnen

Wissel af. Eet niet alleen citrusfruit, maar ook appels, bananen en peren, raadt het Voedingscentrum aan.
Kies bij aardbeien, druiven, citrus en spinazie vaker biologisch. Daarvoor gelden strengere regels, al is het niet helemaal onbespoten.
Kies vaker kiwi, rode bieten of pompoen: daarop vond de NVWA de minste resten.
Eet de schil niet van ananas, kiwi, mango of meloen.
Was meloen vóór je hem aansnijdt, zodat het mes geen bacteriën naar binnen trekt.