Boter 31 procent goedkoper, toch stijgt de inflatie naar 3,7 procent: hoe kan dat?

donderdag, 12 november 2026 om 9:39

Een hand houdt een lange kassabon vast boven een boodschappenmand met boter, melk en vlees in een supermarkt.

Op de kassabon gebeurde de afgelopen maanden iets wat we al sinds 2021 niet meer hebben gezien. Voedselproducten zoals melk, boter en rundvlees zijn goedkoper dan het jaar ervoor. Toch werd het leven in Nederland in oktober 3,7 procent duurder, blijkt uit de definitieve cijfers van het CBS van 10 november. Wat is er aan de hand?

Energie duwt de inflatie omhoog, eten remt haar af

De verklaring zit in twee bewegingen die tegen elkaar in gaan. Energie en brandstof waren in oktober 14,5 procent duurder dan een jaar eerder, gas alleen al 11,7 procent. Voedingsmiddelen werden juist 1,1 procent goedkoper.

Omdat energie zo hard stijgt, wint die het van de supermarkt. De inflatie liep op van 3,4 procent in september naar 3,7 procent. Ook diensten, zoals de kapper of een abonnement, werden duurder.

In cijfers

3,7 procent: inflatie in oktober 2026 (CBS)
14,5 procent: prijsstijging van energie en motorbrandstof in een jaar
11,7 procent: zoveel duurder werd gas
-1,1 procent: prijsverandering van voedingsmiddelen
2021: het laatste jaar waarin eten goedkoper werd dan een jaar eerder (DNB)

Deze producten werden het meest goedkoper

De Nederlandsche Bank zette in een analyse van 9 november op een rij welke producten in september het meest in prijs daalden ten opzichte van een jaar eerder.

Product	Prijsdaling (sept. 2026 tov sept. 2025)
Boter en andere melkvetten	31 procent
Plantaardige oliën	13 procent
Rundvlees	8 procent
Halfvolle en magere melk	7 procent

Dat is een flink verschil met 2022 tot en met 2024. Toen lag de voedselinflatie lange tijd hoog, op het hoogtepunt rond de 15 procent.

Goede oogsten komen pas nu in de winkel

De lagere prijzen komen voort uit goede Europese oogsten van vorig jaar, onder meer van granen en oliezaden. Ook koffie, thee, cacao en suiker werden op de wereldmarkt goedkoper na eerdere pieken.

Dat je dat pas nu merkt, komt door contracten. Supermarkten en leveranciers onderhandelen maar een paar keer per jaar over de prijs, schrijft DNB. Een daling op de wereldmarkt bereikt het schap daardoor met maanden vertraging. Bovendien drukten de lage energieprijzen van 2025 de voedselprijzen nog tot en met juli.

Waarom de supermarkt weer duurder wordt

Precies die vertraging werkt straks de andere kant op. Energie is sinds maart weer duurder. Energie zit in bijna alles wat je koopt: in vervoer, verwerking, kunstmest en verpakking. Die kosten sijpelen geleidelijk door naar de prijs in de winkel.

DNB noemt de goedkopere boodschappen daarom uitdrukkelijk geen garantie. Voorlopig compenseren de eerdere kostendalingen de duurdere energie nog, maar dat effect kan afnemen. Komt er daarbij extreem weer, dan worden grondstoffen als graan of cacao ook duurder.

De eerste tekenen zijn er al. In oktober lagen de voedselprijzen 0,4 procent hoger dan in september. Dat kan volgens DNB het begin van een kentering zijn, of een tijdelijke uitschieter omdat er in september veel aanbiedingen waren. Eerder voorspelde de Rabobank al dat de boodschappen aan het eind van het jaar duurder zijn.

Wat betekent dit voor je portemonnee?

Een lager inflatiecijfer op voeding betekent dat een deel van je boodschappen nu iets minder kost dan vorig jaar. Je energierekening en je vaste lasten stijgen ondertussen harder. Voor een huishouden dat veel stookt of veel autorijdt, weegt dat zwaarder dan de goedkopere boter.

Wil je het voordeel van nu vasthouden, dan helpt kiezen waar je koopt meer dan wachten op een prijsdaling. Volgens een eerdere vergelijking kan de keuze tussen de goedkoopste en duurste supermarkt meer dan 1.100 euro per jaar schelen. Of de kassabon in november weer oploopt, laat het CBS begin december zien.