Staat je kledingkast tegen een buitenmuur? Dan wordt die muur de komende dagen de koudste plek van je slaapkamer. Weer.nl verwacht dat het in de eerste week van november overdag niet veel warmer wordt dan 10 graden. In heldere, windstille nachten kan het flink afkoelen, en de kans op serieuze nachtvorst neemt toe. Welke klussen je daarvoor buiten nog moet doen, lees je in
Eerste nachtvorst op komst: buitenkraan, kuipplanten en nog 3 klussen die je vóór dinsdag regelt. Binnen speelt intussen iets wat je niet ziet.
Een muur hoeft niet nat te zijn om te gaan schimmelen.
Schimmel heeft geen druppels nodig
Koude lucht kan minder vocht vasthouden dan warme. Koelt de lucht uit je kamer af tegen een koude muur, dan loopt de relatieve luchtvochtigheid vlak tegen die muur op. Bij 100 procent ontstaan druppels. Dat is de condens die je 's ochtends op je ramen ziet, en daarover ging ons eerdere stuk 'Elke ochtend natte ramen? Dit helpt beter dan de verwarming hoger zetten'.
Op een muur gaat het al eerder mis. De meeste schimmels in huis groeien volgens de GGD-richtlijn over
schimmel- en vochtproblemen in woningen vanaf 80 procent luchtvochtigheid aan het oppervlak. Er hoeft dus geen druppel te zien te zijn. De muur moet alleen een paar graden kouder zijn dan de kamer.
Bij 60 procent ligt de grens op 13,5 graden
Kennisdomein rekende met de formule uit die GGD-richtlijn uit hoe koud een muur mag worden in een kamer van 18 graden. Dat is de temperatuur die de GGD overdag als minimum aanraadt. Per luchtvochtigheid in de kamer:
- 40 procent: schimmel kan groeien op een muur kouder dan 7,4 graden, druppels vormen zich onder 4,2 graden.
- 50 procent: schimmel onder 10,7 graden, druppels onder 7,4 graden.
- 60 procent: schimmel onder 13,5 graden, druppels onder 10,1 graden.
- 70 procent: schimmel onder 15,9 graden, druppels onder 12,5 graden.
Welk getal precies geldt, hangt af van hoe warm je kamer is. DIY-gids rekent met 20 graden kamertemperatuur en komt bij 60 procent luchtvochtigheid uit op 15,4 graden als schimmelgrens, met een dauwpunt van 12,0 graden. In een warmere kamer met dezelfde luchtvochtigheid zit er meer vocht in de lucht. Daardoor ligt de grens dan hoger.
Bij een gewone luchtvochtigheid van 60 procent is een muur van 13 graden dus al te koud.
Waarom juist achter de kast het eerst
Buitenmuren zijn in de herfst en winter kouder dan binnenmuren. Zet je er een grote kast tegenaan, dan ontstaat er een afgesloten hoek waar de lucht amper beweegt. Warmte uit de kamer komt er slecht bij, dus de muur koelt nog verder af. Vocht dat daar neerslaat, droogt bovendien langzamer op. Hetzelfde gebeurt in hoeken van kamers waar de verwarming niet komt, zoals in een slaapkamer die je niet verwarmt.
Hoeveel ruimte je achter de kast vrij moet laten en waar je bij het nakijken op let, lees je in ons eerdere stuk
De verwarming gaat weer aan: zo voorkom je schimmel achter je kast.
Een nieuwbouwhuis heeft een ondergrens, je oude huis niet
Hoe koud een muur wordt, hangt vooral af van de isolatie. Nieuwe woningen moeten zo gebouwd zijn dat de koudste plek binnen minstens 11,7 graden blijft als het buiten 0 graden is en binnen 18 graden. Dat volgt uit de temperatuurfactor van 0,65 die het Bouwbesluit voor woningen eist. Voor bestaande woningen geldt die eis niet.
Leg dat naast de tabel en je ziet het probleem. Bij 60 procent luchtvochtigheid kan zelfs de koudste hoek van een nieuwbouwwoning schimmelen, want 11,7 graden is lager dan 13,5 graden. In een slecht geïsoleerd ouder huis gaat het nog eerder mis.
Zo meet je of jouw muur te koud is
- Hang een hygrometer in de koudste hoek van de kamer en niet bij de radiator. Wat een meter midden in de kamer laat zien, zegt weinig over wat er tegen de muur gebeurt.
- Meet met een infraroodthermometer de muur op die plek, ook achter of naast de kast.
- Leg de twee waarden naast de tabel hierboven. Bij 60 procent luchtvochtigheid en een muur onder 13,5 graden zit je in de gevarenzone.
- Meet een paar weken lang, vooral na koude nachten. Een enkele meting zegt weinig.
Komt de schimmel steeds terug in een hoek die altijd koud aanvoelt, denk dan aan een koudebrug of slechte isolatie. En blijft de muur kouder dan het dauwpunt uit de tabel, dan heb je volgens DIY-gids een isolatieprobleem. Een meubel verschuiven lost dat niet op.
Huur je? Dan draait alles om de oorzaak
Voor huurders maakt het veel uit waar het vocht vandaan komt. Adminio bekeek 3.922 uitspraken van de Huurcommissie over schimmel, vocht en condens. In 73 procent van de inhoudelijke beslissingen kreeg de huurder gelijk. Ging het om doorslaand of optrekkend vocht, dan was dat 93 procent. Bij condens of discussies over het stookgedrag kregen huurders volgens Adminio veel minder vaak gelijk. Precies onder die laatste categorie valt een koude muur achter een kast.
Denkt de verhuurder dat het aan jou ligt, bijvoorbeeld omdat je niet genoeg ventileert, dan moet hij dat aantonen, schrijft rechtsbijstandverzekeraar DAS. Jij moet als huurder wel redelijke maatregelen nemen om erger te voorkomen, en daar hoort direct melden bij. Je metingen helpen om het gesprek met je verhuurder op feiten te voeren. Hoe je de schimmel zelf vastlegt en wanneer je naar de Huurcommissie stapt, lees je in
ons stuk over de huurkorting die een rechter toekende.
Bronnen:
Weer.nl,
Kennisdomein,
DIY-gids,
Klimapedia,
Nu Wonen,
Dry-plan,
Murenvochtig.nl,
Luchtontvochtigerwinkel,
Bouwenwonen.net,
Adminio,
DAS