Begin jij ook altijd “maandag” met minder snoepen, meer bewegen of
eindelijk die cursus? Grote kans dat het maandag weer niet lukt.
Psychologen noemen het het woensdageffect: we wachten op een mooi
startmoment en zien de gewone dagen ertussen als verloren tijd.
De term komt uit een blog van Emily Balcetis, psycholoog aan New York
University, en student Flora Zik in
Psychology
Today. De Amerikaanse verslavingstherapeut Phil Smyth legde het deze
maand uit aan Vice.
Een startdatum
maakt het uitstellen makkelijker
Wie een verjaardag, nieuwe maand of 1 januari in gedachten heeft,
ziet zijn toekomstige ik als iemand anders, schrijven Balcetis en Zik.
Dat lieten Hengchen Dai en Claire Li van de Universiteit van Californië
(UCLA) in 2019 zien in een overzichtsartikel. Het gevolg: je schuift het
werk door naar die andere persoon, die vanaf maandag wel discipline
heeft.
Het nieuwe begin voelt motiverend, maar het werk van vandaag blijft
liggen. Ondertussen bestaat je leven vooral uit woensdagen.
Waarom juist de woensdag zo
voelt
Smyth, directeur van een behandelcentrum in de Amerikaanse staat New
Jersey, ziet het midden van de week als dieptepunt. Aan het begin van de
week geeft een frisse start motivatie, aan het eind lonkt het
weekend.
“Op woensdag is de opwinding van het weekend vaak uitgewerkt, maar het volgende voelt nog ver weg.”
Volgens hem kruipt er dan beslissingsmoeheid in, de vermoeidheid die
ontstaat als je de hele dag keuzes moet maken. De motivatie zakt en zo’n
dag wordt er een om door te komen. Over
het
kleutertje in je hoofd dat uitstelt schreef WEL eerder.
Alles of niets werkt tegen
je
Een tweede valkuil is perfectionisme. In twee proeven van de Duitse
psycholoog Jessica Höpfner (TU Darmstadt) moesten deelnemers een hoog,
concreet doel halen. Wie dat door de opzet net niet lukte, werd
somberder, had minder zelfvertrouwen en ging daarna minder snel een
uitdaging aan.
Dat verklaart het bekende patroon: op dinsdag één keer de sportschool
overgeslagen, dus de week is “toch al verpest”. Begin dan maar weer
volgende maandag.
Hoe je jezelf ziet telt mee
Mensen houden gedrag beter vol als het past bij hoe ze zichzelf zien,
schrijven Balcetis en Zik op basis van onderzoek van de Australische
Kristie-Lee Alfrey uit 2025. “Ik ben nou eenmaal slecht in volhouden”
maakt overslaan logisch. “Ik ben iemand aan het worden die hardloopt”
doet het omgekeerde.
Ook
kleine
gewoontes in plaats van grote voornemens helpen volgens psychologen
meer dan een grootse start.
Zo maak je van
een gewone woensdag een begindag
- Vraag wat de kleinste versie is. Niet het hele
plan, maar twintig minuten studeren of een kwartier wandelen. Dat kan
vandaag.
- Meet anders. De vraag is niet of je alles deed wat
je van plan was, maar of je iets deed dat je vooruit hielp.
- Praat over wie je wordt. Zeg “ik word iemand die
kookt” in plaats van “ik kan niet koken”.
- Plan iets kleins om naar uit te kijken. Smyth noemt
je favoriete koffie, een wandeling in de lunchpauze of ’s avonds
afspreken met een vriend. Dat breekt de week en maakt een doordeweekse
dag minder grijs.
Meer weten?