Suikerarm kinddieet gelinkt aan tot 69 procent minder kans op kanker en tragere veroudering

Wat je in je eerste twee levensjaren eet, kan tot je zeventigste doorwerken. Dat blijkt uit een onderzoek onder bijna 65.000 Britten: wie als baby minder suiker binnenkreeg, had op latere leeftijd tot 69 procent minder kans op bepaalde vormen van kanker en veroudert langzamer op celniveau.

Onderzoekers maakten voor de studie gebruik van een unieke periode uit de Britse geschiedenis. Na de Tweede Wereldoorlog was suiker in Groot-Brittannië jarenlang op de bon. Toen die rantsoenering in september 1953 stopte, verdubbelde de suikerconsumptie bijna van de ene op de andere dag. Daardoor ontstond onbedoeld een natuurlijk experiment: kinderen die kort na elkaar geboren werden, kregen in hun eerste levensjaren heel verschillende hoeveelheden suiker binnen.

Voor het onderzoek werden gegevens gebruikt van 64.761 Britten, geboren tussen 1951 en 1956. De wetenschappers keken specifiek naar de eerste duizend dagen, vanaf de conceptie tot de tweede verjaardag. Dit is een kritische periode waarin organen, stofwisseling en immuunsysteem zich razendsnel ontwikkelen en waarin smaakvoorkeuren zich beginnen te vormen.

Mensen die tijdens een groter deel van die periode met suikerrantsoenering te maken hadden, kregen later minder vaak vijf onderzochte vormen van kanker: borst-, prostaat-, lever-, endeldarm- en longkanker. Bij leverkanker was het verschil het grootst: de incidentie lag zo'n 69 procent lager. Bij borstkanker, waar het kleinste verschil werd gevonden, ging het nog altijd om 36 procent minder.

Deze verschillen werden pas tientallen jaren later zichtbaar. De onderzoekers benadrukken wel dat het om een correlationeel verband gaat, niet om bewezen oorzaak en gevolg.

Naast kanker keken de wetenschappers ook naar biologische veroudering, die niet altijd gelijk opgaat met je kalenderleeftijd. Ze onderzochten onder meer telomeren, beschermende uiteinden van chromosomen die korter worden naarmate cellen ouder worden. Deelnemers die langer aan de suikerrantsoenering waren blootgesteld, hadden langere telomeren.

Volgens de berekeningen van de onderzoekers komt dat overeen met zo'n 2,2 jaar minder biologische veroudering. Ook hadden zij lagere niveaus van granzyme B, een eiwit dat bij hogere waarden kan wijzen op langdurige activiteit van het immuunsysteem.

Het effect stopte niet bij ziektes of celveroudering. Rond hun vijftigste aten mensen die vroeger meer rantsoenering hadden meegemaakt nog steeds minder suiker, gemiddeld minder eten in het algemeen en een gezonder, gevarieerder voedingspatroon. Volgens de onderzoekers kan blootstelling aan zoete smaken op zeer jonge leeftijd dus levenslang invloed hebben op smaakvoorkeuren.

Eerder onderzoek naar dezelfde generatie vond al verbanden tussen minder suiker vroeg in het leven en een lager risico op onder meer diabetes type 2, hoge bloeddruk, dementie, de ziekte van Alzheimer en hart- en vaatziekten.

Toch waarschuwen de onderzoekers voor te snelle conclusies. De resultaten betekenen niet dat jonge kinderen helemaal geen suiker zouden mogen krijgen en ze pleiten ook niet voor herinvoering van rantsoenering. De naoorlogse situatie biedt vooral een zeldzame kans om te bestuderen wat voeding tijdens een cruciale ontwikkelingsperiode op de allerlange termijn kan betekenen. En de uitkomsten suggereren dat een relatief korte periode van minder suiker tientallen jaren later nog terug te zien kan zijn, zowel in gezondheid als in eetgewoonten.

Bron: PNAS – Early-life sugar restriction causally reduces adult cancer incidence and slows biological aging