‘Forever chemicals’ in bloed van pasgeboren baby's– en in onze deo

In het gedroogde hielprikbloed van pasgeboren baby’s vinden onderzoekers inmiddels tientallen PFAS, de zogeheten “forever chemicals” die ook in alledaagse producten als deodorant, cosmetica en verpakkingen zitten. Deze synthetische stoffen breken nauwelijks af, hopen zich op in milieu én lichaam en worden in verband gebracht met onder meer verstoring van hormonen en een verhoogd kankerrisico.

Nieuw onderzoek op navelstrengbloed laat zien dat baby’s al vóór de geboorte worden blootgesteld aan een mix van zeker 42 verschillende PFAS‑verbindingen, veel meer dan oudere, gerichte tests lieten vermoeden. Een andere studie op hielprikkaartjes van pasgeborenen koppelt hogere PFAS‑waarden aan een verhoogd risico op acute lymfatische leukemie bij kinderen, al blijft het absolute risico op deze zeldzame vorm van kanker klein en is geen sprake van hard oorzakelijk bewijs.

PFAS zitten niet alleen in antiaanbakpannen, regenjassen en voedselverpakkingen, maar ook in sommige verzorgingsproducten zoals make‑up en mogelijk deo‑sprays, bijvoorbeeld vanwege water‑ en vetafstotende eigenschappen of als hulpstof in sprays. Gezondheidsautoriteiten zoals het RIVM waarschuwen dat de totale blootstelling via water, voedsel en consumentenproducten bij elkaar kan optellen en pleiten daarom voor bronaanpak en strenge regulering in plaats van paniek bij individuele ouders of consumenten.

Voor wie zijn eigen blootstelling wil beperken, adviseren experts vooral praktische stappen: kritisch kijken naar “long‑lasting” of “waterproof” cosmetica, kiezen voor PFAS‑vrije varianten waar mogelijk, voorzichtig omgaan met antiaanbakpannen met beschadigde coating en alert zijn op PFAS in lokaal drinkwater. Voor baby’s en kinderen is de kernboodschap dat noodzakelijke medische tests, zoals de hielprik, gewoon veilig en belangrijk blijven – de echte strijd speelt zich af aan de onderhandelingstafel over een Europees en nationaal verbod op deze hardnekkige stoffen