Peildatum 1 januari: deze vier geldzaken regel je beter nog in december

dinsdag, 13 oktober 2026 om 6:35

Op 1 januari gebeurt er meer met je geld dan je denkt. De Belastingdienst kijkt naar je vermogen, je schenkvrijstelling van 2026 vervalt en je eigen risico begint weer bij nul. Wie in december even de agenda doorloopt, kan daar flink op besparen. Vier zaken die nu aandacht verdienen.

Box 3: je saldo op 1 januari telt

Voor box 3 telt wat je op 1 januari bezit aan spaargeld, beleggingen en ander vermogen, min je schulden. Die momentopname bepaalt de belasting over het hele jaar.

Dit jaar is het heffingsvrij vermogen €59.357 per persoon. Het kabinet wil die grens in 2027 verlagen naar €30.846 per persoon, of €61.692 voor fiscale partners. Op Prinsjesdag stond nog €60.098 in de plannen. De Tweede en Eerste Kamer moeten de verlaging nog goedkeuren.

Wie toch al een grote uitgave plande, zoals een nieuwe keuken of auto, verlaagt zijn vermogen op de peildatum door die nog in december te betalen. Wat niet werkt: beleggingen vlak voor 1 januari omzetten in spaargeld en ze binnen drie maanden terugkopen. Dat heet peildatumarbitrage, en de fiscus corrigeert het.

“Op 1 januari maakt de fiscus een foto van je spaarrekening.”

Schenken: de vrijstelling van 2026 schuif je niet door

Ouders mogen hun kind dit jaar €6.908 belastingvrij schenken. Voor alle anderen, ook kleinkinderen, is dat €2.769. Beide ouders samen tellen als één schenker, ook als ze gescheiden zijn. De vrijstelling geldt per kalenderjaar: wat je in 2026 niet gebruikt, ben je kwijt.

Schenk je nog in december, dan staat dat geld op 1 januari niet meer op je rekening. Dat kan de schenker box 3-belasting besparen. De ontvanger telt het bedrag wel mee in zijn eigen vermogen.

“Wat je in 2026 niet schenkt, schuif je niet door naar 2027.”

Eigen risico: het startjaar telt

Het verplichte eigen risico is in 2026 €385. Volgend jaar gaat het omhoog; hoeveel precies, hangt nog af van een wetsvoorstel in de Kamer. Is je eigen risico dit jaar al op, dan kan het lonen om niet-dringende zorg in overleg met je zorgverlener nog in 2026 te plannen.

Let wel op bij ziekenhuiszorg. Daar telt niet de dag van de behandeling, maar de startdatum van het behandeltraject, de dbc. Loopt een traject na de jaarwisseling door in een nieuwe vervolg-dbc, dan betaal je ook het eigen risico van het nieuwe jaar. Bij bijvoorbeeld fysiotherapie telt gewoon de datum van de behandeling.

Zorgverzekering: 31 december is de grens

Op 12 november worden de premies voor 2027 bekend. Sluit je uiterlijk 31 december een nieuwe polis af, dan zegt je nieuwe verzekeraar de oude voor je op. Wil je langer nadenken, zeg dan zelf vóór 1 januari op. Je hebt dan tot 1 februari om een nieuwe verzekering af te sluiten, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari.

Wacht wel met het opzeggen van je aanvullende verzekering tot de nieuwe verzekeraar je heeft geaccepteerd. Voor de basisverzekering geldt een acceptatieplicht, voor de aanvullende verzekering niet.

De data op een rij

12 november: zorgpremies voor 2027 bekend
31 december: laatste dag om binnen de vrijstelling van 2026 te schenken, en om over te stappen of zelf op te zeggen
1 januari 2027: peildatum box 3 en een nieuw eigen risico
31 januari 2027: laatste dag voor een nieuwe polis als je zelf hebt opgezegd

Gaat het om grote bedragen, laat dan vooraf even rekenen door een belastingadviseur. Een gesprek in november voorkomt verrassingen in het voorjaar.

Meer weten?