Rijke mannen: Al Fayed liet jonge vrouwen medisch onderzoeken als 'vlees' met 'grondige borstonderzoeken'

Mahamed Al-Fayed was de geslaagde zakenman die het meest britse bezat wat Engeland heeft: Harrods. Maar na zijn dood blijkt hij voor vrouwen een onmens te zijn geweest.

Slachtoffers beweren dat Mohamed Al-Fayed jonge vrouwen medisch liet onderzoeken alsof ze 'vlees' waren, hen onderwierp aan 'grondige borstonderzoeken' en intieme tests voordat ze in zijn nabijheid mochten werken.

De onthullingen over Mohamed Al-Fayed lezen als een blauwdruk van hoe machtige mannen jarenlang ongehinderd hun gang kunnen gaan. Jonge vrouwen die als “vlees” medisch zouden zijn gekeurd, inclusief grondige borstonderzoeken en intieme tests, voordat zij in zijn nabijheid mochten werken: het zijn details die vooral laten zien hoe ver de controle reikte. Wie zulk onderzoek weigert, loopt zijn baan mis; wie instemt, raakt zijn lichamelijke integriteit kwijt.

Getuigen als de Zweedse assistente Kristina Svensson beschrijven een patroon van wachten, isolatie, seksuele aanranding en pogingen tot verkrachting, waarbij Al-Fayed volgens haar zelfs lachte tijdens de aanvallen. Die lach is veelzeggend: het idee dat hij ermee weg zou komen was geen angst, maar een gegeven. Want achter de individuele dader staat een systeem van luxehotels, vertrouwensartsen en managers dat het allemaal mogelijk maakte. En hij had gelijk: bij leven kwam hij er mee weg.

Intussen melden media dat meer dan 180 vermeende slachtoffers zich hebben gemeld bij een speciale compensatieregeling rond Harrods, terwijl de politie spreekt over ruim honderd meldingen van misdrijven over een periode van tientallen jaren. Dat zijn geen incidenten, dat is een cultuur. Een cultuur waarin jongeren onderaan de hiërarchie vervangbaar zijn, terwijl de man aan de top onschendbaar lijkt.

In zekere zin is de Al-Fayed-zaak een late, duistere echo van #Metoo. Ook bij Harvey Weinstein en Jeffrey Epstein bleek misbruik geen uitglijder van één man, maar een systeem van assistenten, juristen, beveiligers en managers dat de dader beschermde en slachtoffers intimideerde. Onderzoekers wijzen erop dat machtige mannen structureel de seksuele interesse van vrouwen overschatten en de werkplek seksualiseren, wat de stap naar grensoverschrijdend gedrag kleiner maakt in omgevingen waar niemand hen corrigeert. Juist daarom laat de Al-Fayed-affaire zien dat #MeToo wel gesprekken heeft veranderd, maar nog lang niet alle machtsverhoudingen.

De Al-Fayed-zaak staat daarom niet op zichzelf. Ze toont hoe status, geld en glamour fungeren als bescherming: wie wil het opnemen tegen de eigenaar van een warenhuis, een vijfsterrenhotel of een voetbalclub? Zolang instellingen vooral hun merk willen beschermen, worden klachten gereduceerd tot “PR-risico” in plaats van alarmsignaal. En precies daar ligt de fundamentele vraag: niet alleen wat één man wordt verweten, maar hoe vaak we macht nog laten meewegen als excuus om niet in te grijpen.